III wojna święta – konflikt militarny w starożytnej Grecji między Tebanami a Związkiem Fokijskim toczący się w latach 356–346 p.n.e. Do wojny, której oficjalną przyczyną było uprawianie przez Fokijczyków przeznaczonej Appolinowi ziemi, dołączyły między innymi Ateny i Macedonia. Była ważnym etapem na drodze Filipa II do podporządkowania sobie Grecji, zakończyła się jego zwycięstwem.
Przyczyny Powodem wojny były ambicje Tebańczyków, odnośnie do zwiększenia swych wpływów w Amfiktionii Delfickiej, kosztem Sparty i Aten. Tebanom udało się przeforsować na obradach Rady Amfiktionii wniosek przeciw Spartanom i Fokijczykom. Grzywny nałożone na Lacedemończyków wiązały się z zajęciem przez nich 26 lat wcześniej Kadmei, Fokijczyków ukarano natomiast za wykorzystywanie pól będących własnością boga Appolina. W odpowiedzi na niekorzystny dla siebie wyrok Fokijczycy zajęli latem 356 roku Delfy. Było to działanie prewencyjne, mające zapobiec spodziewanej agresji Teban. Z uwagi na podobieństwo kulturalne i językowe zdobywcy włączyli polis do Związku Fokijskiego. Z ogłoszeniem wojny wstrzymywała Teban sytuacja w Tesalii, gdzie do 355 roku toczyły się walki między Larisą a Feraj. Gdy walki ustały, Tesalowie poparli Teban, którzy ogłosili wojnę świętą.