Dokładnie przeciwne własności serii złożonych z małych liczb interwałów (najczęściej dwóch lub trzech) – czyli jej charakterystyczne, rozpoznawalne słuchowo własności melodyczne i harmoniczne interesowały Witolda Lutosławskiego (przykład: seria z Muzyki żałobnej).
Nowa koncepcja, na pierwszy rzut oka dawała pełną swobodę kompozytorowi. Jednak istniały pewne zasady, których należało przestrzegać. Schönberg nazwał serię pierwotną Grundgestalt. Miała ona zapewnić dziełu muzycznemu logiczną spójność. W konsekwencji kompozytor po skonstruowaniu serii (spełniającej założenia estetyczne dzieła) tworzy jej warianty na dwa sposoby: Transpozycja – serię interwałów przyporządkowuje się na kolejnym dźwięku skali, otrzymując w ten sposób 11 wariantów. Inwersja – stosując zasady inwersji (lustrzanego odbicia w pionie lub poziomie) pomiędzy seriami. Znane są tu trzy transformacje serii:
Jeśli seria podstawowa P wyrażona jest szeregiem:
500px
Odbicie jej w pionie tworzy I inwersję – serię lustrzaną
500px
Odczytanie serii od końca tworzy raka R – serię retrogradalną
500px
Przez poddanie jej obu tym transformacjom otrzymamy RI, czyli serię inwersyjno-retrogradalną (wsteczno-retrogradalną)
500px