Większość zabytkowych kamienic mieszczańskich pochodzi z XVIII i XIX w., oprócz tego zachowały się obiekty szesnastowieczne z cennymi dekoracjami w technice scraffitto.
Zespół staromiejskich ulic otacza doskonale zachowany, eliptyczny, regularny zarys (wewnętrznych) kamiennych murów obronnych o łącznej długości 1200 metrów, wraz z czterema wieżami bramnymi oraz 19 basztami łupinowymi.
Początki fortyfikacji Gród ulokowano na stoku wyniesienia (240 m n.p.m.) o kształcie ostrogi, wspinającego się ku południowemu wschodowi, zamkniętego przez rzeki Kamienica, Młynówka, Potok Gościcki, w pobliżu większej rzeki, jaką jest Nysa kłodzka. Miasto bezpośrednio po lokacji, ze względu na graniczne położenia i obronny charakter, zostało ufortyfikowane prawdopodobnie umocnieniami drewniano – ziemnymi już ok. roku 1300.
W tym okresie, w bezpośrednim pobliżu fortyfikacji miejskich (0,2 km) powstał też zamek, a po drugiej stronie Nysy Kłodzkiej (4 km na północny zachód) istniała warownia, tzw. Novum Castrum w Chałupkach. Około 4 km na zachód w Błotnicy istniało średniowieczne grodzisko lub zamek „Stara Błotnica”. Nie istnieją źródła potwierdzające włączenia zamku w Paczkowie oraz Novum Castrum czy grodziska Stara Błotnica w system obronny miasta.