Al-Mustansirija była nie tylko ośrodkiem edukacji i kultury, ale także sprawowała funkcję domu akademickiego dla studentów (‘alim), którzy w czasie studiów otrzymywali pokoje i wyżywienie. Wraz z uczniami w akademiku przebywało trzydzieści sierot, wszystkim studentom, w tym sierotom, było wyznaczane równą płacę i jedzenie. Pozwoliło to studentom na równe możliwości zdobywania wykształcenia, czyniąc ją bardziej dostępną dla osób z niższych klas społecznych. Poza tym była w szkole znajdowała się biblioteka, łaźnia, szpital, kuchnie i ogród.Madrasa była również uważana za „świętą przestrzeń”, w której relacja między nauczycielem a uczniem była ważniejsza niż sama instytucja. W związku z tym metoda nauczania w madrasie była w dużej mierze nieformalna, a program studiów był dość elastyczny.
Częściowo dzięki Al-Mustansirije (a także innym szkołom) w Złotym Wieku (od VIII do XIII) na teritorium pod kalifatem nastąpił znaczny spadek analfabetyzmu wśród lokalnej ludności.