W drugiej połowie dekady rap zaczął wypierać breaking z roli najbardziej rozpoznawalnego elementu hip-hopu w kulturze popularnej, a muzyczne przemiany rapu wpływały także na nowe tańce społeczne i relacje hip-hopu z R&B oraz klubową muzyką taneczną.
Komercjalizacja rapu w latach 80. utrwaliła napięcie między hip-hopem rozumianym jako szersza kultura a rapem jako produktem muzyki popularnej, co stało się jednym z trwałych problemów terminologicznych w opisie tego zjawiska.
Rozwój stylistyczny i ekspansja w latach 90. thumb|Chuck D z Public Enemy podczas koncertu w Malmö w 1991 roku; lata 90. były okresem stylistycznego różnicowania i międzynarodowej ekspansji hip-hopu Przełom lat 80. i 90. był okresem silnego zróżnicowania hip-hopu, w którym rap funkcjonował już jako samodzielny gatunek muzyki popularnej, a jednocześnie rozwijał odmienne idiomy regionalne, produkcyjne i wykonawcze. W piśmiennictwie hip-hopowym koniec lat 80. bywa ujmowany jako początek „” gatunku, a rok 1988 wskazywany jest jako moment szczególnie istotny dla późniejszego rozwoju kanonu, wpływów i sposobów opisywania historii rapu.