W okresie wojny trzydziestoletniej ludność Śląska poniosła znaczne straty, były one jednak większe wśród ludności niemieckojęzycznej, co sprzyjało repolonizacji niektórych terenów, m.in. przez napływ osadników z ziem Rzeczypospolitej. Do obecności Polaków we Wrocławiu oraz wzajemnych kontaktów przyczyniały się także stosunki handlowe pomiędzy Śląskiem a Rzecząpospolitą Obojga Narodów. Wrocławski pastor Michał Kuschius napisał w swoim dwujęzycznym słowniku polsko-niemieckim „Wegweiser zur polnischer und deutschen Sprache (...) Przewodnik do języka polskiego(...)” wydanym w 1646 roku we Wrocławiu:
„Sąsiadujemy z Polakami i codziennie mamy z nimi, a oni z nami do czynienia, jak z naszymi najbliższymi i najdroższymi sąsiadami, jako z braćmi, którzy nie bardzo mogą się obejść bez nas, a my bez nich w handlu, w życiu codziennym, w kupnie i sprzedaży.”.
W XVIII wieku na Dolnym Śląsku publikowane były książki w języku polskim. Była to przeważnie literatura o tematyce religijnej, ponieważ w kościołach i protestanckich zborach polszczyzna była językiem liturgicznym. Po polsku wychodziły przekłady biblii, kancjonały, literatura obrzędowa oraz moralizatorska. W Oleśnicy swoje książki po polsku publikowali np. Adam Gdacjusz i Jerzy Bock. W 1673 roku w Brzegu został opublikowany po polsku Doskonały kancjonał polski przeznaczony dla śląskich Polaków.