thumb|Tablica Archiwum Państwowe w Malborku – zostało utworzone na mocy Zarządzenia Ministra Oświaty 21 czerwca 1950; istniało do 2024.
Historia Od 1822 nadzór archiwalny nad prowincjami zachodnio-pruską i wschodnio-pruską, sprawowało Archiwum Prowincjonalne w Królewcu. W 1901 roku utworzono Królewskie Archiwum Państwowe w Gdańsku, które objęło tereny prowincji Prus Wschodnich. W okresie międzywojennym, część zasobów wywieziono do Tajnego Archiwum Państwowego Pruskich Dóbr Kultury w Berlinie-Dahlem. Po II wojnie światowej archiwalia z Pomorza trafiły do archiwum gdańskiego, a archiwalia z terenu prowincji wschodnio-pruskiej do archiwum olsztyńskiego.
Archiwum w Elblągu utworzono w 1950, jako oddział powiatowy Wojewódzkiego Archiwum Państwowego w Gdańsku. Archiwum rozpoczęło działalność we wrześniu 1950, którego teren objął powiaty: elbląski, kwidzyński, malborski i sztumski, wchodzące w skład ówczesnego województwa gdańskiego. Archiwum otrzymało siedzibę w budynku przy ul. Łączności, pierwszym jego kierownikiem został Władysław Rusinowski. Działalność archiwum polegała na zabezpieczaniu akt poniemieckich urzędów i instytucji, pod kierunkiem dyrektora archiwum gdańskiego Marcina Dragana.