Robotnica – przedstawicielka jednej z kast występujących w koloniach społecznych błonkówek.
Charakterystyka Robotnice to samice, które nie reprodukują się lub ich reprodukcja jest mocno ograniczona. Wykonują one natomiast prace na rzecz swojej kolonii, takie jak karmienie larw, czyszczenie gniazda czy zbieranie pokarmu. Poszczególne robotnice mogą się specjalizować w określonych zadaniach, zależnie od wieku (młodsze osobniki zwykle wykonują bezpieczniejsze prace wewnątrz gniazda, starsze – poza gniazdem), bądź cech morfologicznych (w przypadku gdy w kolonii występuje kilka grup osobników różniących się wyglądem). Pierwsza forma podziału pracy nazywana jest polietyzmem wiekowym i występuje np. u pszczoły miodnej (pszczoła robotnica) czy u mrówek. Druga forma podziału pracy – występowanie różnych morfologicznie podkast – spotykana jest np. u mrówek z rodzaju .
Kasta osobników sterylnych lub o ograniczonej płodności występuje również u gatunków eusocjalnych z innych grup, np. u termitów i ssaków (golce), jednak z zasady należą do niej zarówno samce, jak i samice.