Archiwum Archidiecezjalne Lubelskie – utworzone na początku XIX wieku, po utworzeniu rzymskokatolickiej diecezji w Lublinie, pod ówczesnym zaborem austriackim. Tereny te następnie w latach 1809–1815 należały do Księstwa Warszawskiego, a w latach 1915–1918 do Królestwa Polskiego pod zaborem rosyjskim. W 1918 roku ziemie polskie wyzwolono i powstała niepodległa Rzeczpospolita Polska.
Historia Początki działalności archiwum sięgają czasów, gdy w 1805 roku utworzono diecezję lubelską, jako kontynuację wcześniejszej diecezji chełmskiej. Archiwum stało się dziedzicem średniowiecznej tradycji kościelnej na tych terenach. W średniowieczu przy katedrach, kolegiatach i konsystorzach gromadzono akta, tworzone przez kancelarie łacińskich biskupów i oficjałów chełmskich oraz archidiakonów i oficjałów lubelskich. Nowa organizacja kościelna w 1805 roku sprawiła, że wszystkie archiwalia uległy scaleniu w ramach kościoła lubelskiego.