100 m stylem dowolnym mężczyzn – jedna z konkurencji pływackich rozgrywanych podczas XVIII Igrzysk Olimpijskich w Tokio. Eliminacje i półfinały odbyły się 11 października, a finał 12 października 1964 roku.

Złoty medal zdobył Amerykanin Don Schollander, który w finale pobił rekord olimpijski czasem 53,4. Wicemistrzem olimpijskim, ze stratą 0,1 s został Bob McGregor z Wielkiej Brytanii (53,5). Niemiec Hans-Joachim Klein i Amerykanin Gary Ilman, który dzień wcześniej dwukrotnie ustanawiał rekord olimpijski, uzyskali taki sam czas (54,0), co plasowało ich na trzecim miejscu. Zgodnie z ówczesnymi przepisami brązowy medal mógł otrzymać jednak tylko jeden z nich. Nieoficjalny wówczas pomiar elektroniczny wskazał ten sam wynik co do 0,01 s. Po dalszej analizie okazało się, że Klein wyprzedził Ilmana o 0,001 s, dlatego sędziowie zdecydowali się przyznać medal zawodnikowi Wspólnej Reprezentacji Niemiec.

Rekordy Przed zawodami rekord świata i rekord olimpijski wyglądały następująco: RekordZawodnikCzasMiejsceDataRekord świata Alain Gottvallès 52,9 Budapeszt 13 września 1964 Rekord olimpijski John Devitt 55,2 Rzym 27 sierpnia 1960