mały|240px|Objawy choroby na źdźble pszenicy thumb|240px|Objawy choroby na korzeniu kukurydzy Ostra plamistość oczkowa – grzybowa choroba wielu roślin wywołana przez dwa gatunki grzybów zaliczanych do podstawczaków: Rhizoctonia solani (strzępniczek pasożytniczy) i podstawkorożek zbożowy (Ceratobasidium cereale). Choroba zwana jest także rizoktoniozą zbóż.
Występowanie i szkodliwość Choroba jest szeroko rozprzestrzeniona we wszystkich strefach klimatycznych i atakuje wiele gatunków roślin. Wśród roślin zbóż są to: pszenica, żyto, pszenżyto, jęczmień, owies, kukurydza. Choroba atakuje także liczne gatunki traw. W USA niszczy trawę na boiskach sportowych i polach golfowych, w Chinach wywołuje duże szkody w uprawach pszenicy. W Polsce nie wywołuje większych szkód, spowodowane przez nią straty w plonach zbóż wynoszą zazwyczaj 0,5–1% plonu, w uprawach pszenżyta notowano jednak większe straty, a ilość porażonych źdźbeł dochodziła do 53%.