Podłaźnik, połaźnik, podłaźniczek – w tradycjach słowiańskich pierwszy gość, gość obrzędowy, nazywany czasami „boskim gościem”, który przychodzi do domu na Boże Narodzenie, lub w jakieś święto między dniem św. Dymitra a świętem Trzech Króli, który przynieść ma domownikom szczęście, powodzenie, zdrowie i dostatek na nadchodzący rok. Rzadziej rolę podłaźnika przejmuje zwierzę, które wprowadza się do domu, co także ma przynieść szczęście. Obrzęd znany głównie Polakom, Słowakom, Słoweńcom, Serbom, Chorwatom, Bułgarom i Ukraińcom. Uważa się, że podłaźnik jest posłańcem przodków, który łączy świat żywych i zmarłych.
W Polsce W Polsce podłaźnik odwiedzał domy i darował mieszkańcom zielone gałązki ozdabiane bibułą, nazywane podłaźniczkami. Podłaźnik składał też mieszkańcom życzenia. Taki zwyczaj obchodzenia nazywano połazami lub podłazami. Na Śląsku Cieszyńskim podłazami nazywano drugi dzień świąt. W Polsce południowej podłaźnik przychodził w dzień św. Szczepana. Księża często zakazywali chodzenia w podłazy na Boże Narodzenie.