Alfabet łaciński pozwala jedynie na odróżnienie samogłosek pod względem barwy, ale nie długości. Z tego względu do celów naukowych i dydaktycznych stosuje się następujący zapis:
samogłoskę długą oznacza się poziomą kreską nad literą (makronem), np. „ā” to „a długie”; samogłoskę krótką oznacza się przez umieszczenie nad literą łuczku o wygiętych w górę końcach (brevis), np. „ă” oznacza „a krótkie”;
Podział samogłosek:
samogłoski długie (): ā, ē, ī, ō, ū samogłoski krótkie (łac. ): ă, ĕ, ĭ, ŏ, ŭ
Długości samogłosek mają wartość dystynktywną dla znaczenia wyrazów. Np.: WyrazZnaczeniececīdiuciąłemcecĭdipadłeminvenīmusznajdujemyinvenĭmusznaleźliśmylēvisgładkilĕvislekkimālumjabłkomălumzło
Trzeba zaznaczyć, że dla epoki klasycznej np. ā różni się od ă tylko długością, ma natomiast taką samą barwę. Tak samo jest w wypadku innych par samogłosek długa/krótka. Tak zwane pochylenie samogłosek długich charakterystyczne jest dla schyłkowej starożytności oraz średniowiecza i wiąże się ze zjawiskiem zaniku iloczasu.
Choć iloczas miał duże znaczenie w łacinie klasycznej, to w łacinie liturgicznej najczęściej to rozróżnienie jest nieobecne.