W 1980 roku przeszła na emeryturę.
Była w Polsce prekursorką indywidualizacji nauczania literatury i języka polskiego, głosiła zasadę: praca nauczyciela musi być na miarę każdego uczniaTadeusz Stolarski, Znani i nieznani Ziemi Jędrzejowskiej. Słupia Jędrzejowska-Włoszczowa 2009, s. 372.. W 1978 roku Rada Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego nadała Helenie Wolny stopień doktora habilitowanego nauk humanistycznych na podstawie rozprawy pt.Indywidualizacja nauczania literatury w świetle badań eksperymentalnychMaria Błogowska, Wypełnić życie – sylwetka Heleny Wolny. „Nowa Szkoła”, nr 1, rok 1980.. Współpracowała z Zespołem Literatury Pozytywizmu Uniwersytetu Warszawskiego oraz Pracownią Folklorystyczną Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Synem Heleny Wolny jest Kazimierz Wolny-Zmorzyński
Odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (1974), Odznaka Za Zasługi dla Kielecczyzny (1974), Medal Komisji Edukacji Narodowej (1980), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1983), Medal Zwycięstwa i Wolności (1987), Krzyż Armii Krajowej (1998). W roku 1997 Prezydent RP nadał Helenie Wolny stopień podporucznika Wojska Polskiego za podziemną działalność w okresie okupacji hitlerowskiej.