Samorząd w I RzeczypospolitejHubert Izdebski: Samorząd Terytorialny. Podstawy ustroju i działalności.Sejmik – podstawowy organ. – ustrój I Rzeczypospolitej ukształtował się w XVI w. jednak ulegał degeneracji, w czasach panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego (w latach 1764–1795) stanowił „niecentralizację” feudalną jak w innych państwach przed rewolucjami burżuazyjnymi. W Polsce opierała się na Monopolu, który utrzymał się do 1971 roku.

Podstawa administracji Podstawą administracji terytorialnej Królestwa Polskiego był szlachecki samorząd ziemski, który posiadał hierarchę urzędniczą, sąd ziemski oraz sejmik. Urzędnicy i sędziowie mogli pochodzić jedynie z osiadłej szlachty na danym terenie. Termin „Ziemia” (używany dopiero od XV w.) stosowano do jednostki terytorialnej na którą składał się Wojewoda, czyli najwyższy urząd w hierarchii urzędów ziemskich. Ziemia odnosiła się też jako część województwa, dzieliła się na: a. szczególną (odrębna ziemia w stosunku do województwa) b. zwykłą (np. województwo mazowieckie składało się z 10 ziem).