długość dzioba u samca: około 15 mm. U holotypu długość skrzydła wynosiła 55 mm, długość ogona 42 mm. Widoczny czub i wydłużone pióra na brodzie. Czub i gardło są niemal jasnobrązowe (czub jest czarno-brązowy, w odróżnieniu od czarno-białego u innych przedstawicieli rodzaju). Wydłużone pióra na brodzie są metalicznie zielone u nasady, ku końcowi kolor przechodzi w fioletowy. Od piersi za ucho sięga jasnobrązowa obroża; kontrastuje z czarną głową. Na zewnętrznych sterówkach występuje szeroki, brudnobiały pas.
Zasięg występowania Endemit zachodnio-centralnej Kolumbii; występuje w obrębie wulkanu Nevado del Ruiz na granicy departamentów Tolima i Caldas. BirdLife International szacuje zasięg występowania na 4200 km², jednak ptak ten jest rozmieszczony plamowo, a powierzchnia dogodnych dla niego siedlisk nie przekracza 400 km².
Ekologia i zachowanie Hełmik modrobrody występuje w górach, w przedziale wysokości 3000–4600 m n.p.m. Środowiskiem życia tych ptaków jest otwarta, wilgotna formacja paramo z rosnącymi tam przedstawicielami Espeletia (astrowate); preferują zarośla Espeletia hartwegiana. Niewiele wiadomo o ekologii tego gatunku. Często widywane są na kwiatach Espeletia schultzii.