3..
Demografia thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców Kartuz w 2014 roku
Architektura mały|Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, widok od strony cmentarza
Zabytki mały|Dawny refektarz, obecnie Galeria „Refektarz” XIV-wieczna kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny zakonu Kartuzów z dachem przypominającym wieko trumny Erem „P” z ok. 1400 r. piaskowcowa rzeźba Madonny z 1750 r. średniowieczny refektarz klasztorny (XV wiek), obecnie Galeria „Refektarz” zabudowania gospodarcze dawnego folwarku Kartuzów z XV, XVII, XIX–XX w. kaplica św. Brunona kaplica św. Krzyża z XVII w. na Spiczastej Górze 253 m n.p.m. kościół poewangelicki św. Kazimierza z lat 1885–1887 budynek poczty z 1890 r. w stylu manieryzmu niderlandzkiego, przy ul. Parkowej 2 dom Aleksandra Majkowskiego z pocz. XX w., przy ul. Majkowskiego 9 gmach domu kultury z przełomu XIX/XX w. gmach Starostwa Powiatowego z pocz. XX w. budynek Muzeum Kaszubskiego z pocz. XX w. budynek Prokuratury Rejonowej z 1903 r. pomnik Matki Boskiej Królowej Korony Polskiej autorstwa Marcina Rożka z 1927 r. dom modernistyczny z 1933 r., ul. Majkowskiego 22 dom modernistyczny z lat 30. XX w., ul. Majkowskiego 24 dom modernistyczny z lat 30. XX w., ul. Majkowskiego 32 dom modernistyczny z przełomu lat 20/20 XX w., ul.