thumb|left|Rysunek przegubu Cardana thumb|180px|Widok przegubu Cardana; u dołu wały z odchylonymi osiami frame|Przegub krzyżakowy w ruchu thumb|280px|Ilustracja zmienności przełożenia w funkcji kąta obrotu przy różnych kątach odchylenia przegubu Przegub CardanaTakże: sprzęgło Cardana; niepoprawnie: wał Cardana., przegub krzyżakowyTakże: sprzęgło krzyżakowe., przegub wychylnyTakże: sprzęgło wychylne. – sprzęgło przymusowe nierozłączne, kompensacyjne (według hierarchii podstaw konstrukcji maszyn: sprzęgło nierozłączne, mechaniczne, samonastawne, kątowe), rodzaj przegubu asynchronicznego.
Już w III w. p.n.e. grecki mechanik, Filon z Bizancjum, znał tzw. „żydowski kałamarz” – pojemnik zawieszony w uchwycie z pierścieni w taki sposób, że jeśli tylko środek ciężkości zbiornika był odpowiednio nisko usytuowany, to jakkolwiek by kręcić uchwytem, kałamarz wisiał pionowo i atrament się nie wylewał. Włoski uczony z epoki renesansu, Girolamo Cardano, opisał w 1550 r. tego rodzaju przegubowe zawieszenie pierścieniowe stosowane w lektyce, używanej przez cesarza Karola V. Od nazwiska Cardana taki przegub wychylny, zastosowany do przekazywania ruchu obrotowego, przyjęto nazywać „przegubem Cardana”.