Naczynia kolateralneG. Rubanyi, Terapia serca, „Świat Nauki”, 2017 nr 2, s. 42. lub tętniczki kolateralneJ. Pawlak, B. Klim, M. Szkudlarek, J. Dzięcioł, Formowanie naczyń krwionośnych w chorobie wieńcowej – gdzie jesteśmy?, „Postępy Hig Med Dosw (online)”, 2004, s. 3 (s. 360). – zespół niewielkich naczyń występujących m.in. w sercu, przeważnie nieuczestniczących w przenoszeniu krwi. Jednak na skutek znacznego zablokowania np. tętnic wieńcowych, mogą się one przekształcić w mniejszej i średniej wielkości tętnice wieńcowe, tworząc naturalne krążenie oboczne.
Tętniczki kolateralne są pozostałością embrionalnego pierwotnego splotu naczyniowego. Występują u ludzi od urodzenia, jednak przeważnie nie uczestniczą w transporcie krwi. Liczba i obecność naczyń kolateralnych jest zmienna osobniczo i gatunkowo.
Przekształcenie w tętnice Obecne badania wskazują, że niedobór tlenu oraz wzrost i spadek ciśnienia w dotychczas istniejących tętnicach wieńcowych powoduje powstawanie nowych kanałów obocznych. Uwalniane są wtedy czynniki wzrostu stymulujące generowanie się rozrostu naczyń kolateralnych. Zaś same naczynia kolateralne przekierowują przepływ krwi z różnych kierunków do części mięśnia sercowego cierpiącego na niedobór tlenu, tworząc miejscowe krążenie oboczne.