thumb|210px|Hakyō Kakizaki (1764–1826), Portret wodza Ininkari, 1790 r. thumb|210px|Hakyō Kakizaki, Portret wodza Tsukinoe, 1790 r.
thumb|500px|Iyomante – uwolnienie ducha niedźwiedzia (rys. z 1870 r.) Kosmogonia Ajnów – mity ludu Ajnów o powstaniu świata.
Wstęp Mitologia Ajnów wykazuje pewne podobieństwa do mitologii Japończyków. Natomiast kultura i język różnią się. Ze względu m.in. na niewielką ilość materiałów źródłowych (Ajnowie nie posiadali własnego pisma) wszelkie porównania, nazewnictwo, transkrypcja, analizy i opinie bardzo się różnią w zależności od badacza i czasu prowadzonych prac. Z tego powodu należy się liczyć z wieloma wersjami i podchodzić do nich z dystansem. Ponadto dopiero w 2008 roku – po wiekach dyskryminacji i zmuszania ich do życia w nędzy – władze Japonii uznały Ajnów za ludność autochtoniczną archipelagu: „Rząd uznaje, że Ainu to rdzenni mieszkańcy, którzy mają swój język, religię i kulturę”.
Ajnowie zamieszkiwali w dalekiej przeszłości Wyspy Kurylskie, Kamczatkę, południowy Sachalin, Hokkaido (Hokkaidō) i północną część Honsiu (Honshū). Wypierani przez wieki od południa przez Japończyków mieszkają obecnie głównie na wyspie Hokkaido.