Krzyżaczka bukowa (Eutypa spinosa (Pers.) Tul. & C. Tul.) – gatunek grzybów z rodziny Diatrypaceae.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Eutypa, Diatrypaceae, Xylariales, Xylariomycetidae, Sordariomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1794 roku Christiaan Hendrik Persoon, nadając mu nazwę Sphaeria spinosa. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadali mu w 1863 roku i Charles Tulasne. Synonimy: Engizostoma spinosum (Pers.) Kuntze 1898 Sphaeria spinosa Pers. 1794 Valsa spinosa (Pers.) Nitschke 1867 W 2024 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów przy Polskim Towarzystwie Mykologicznym zarekomendowała polską nazwę krzyżaczka bukowa.
Morfologia Zazwyczaj tworzy gęste skupiska podkładek, czasami pokrywające duże obszary podłoża. Są bardzo twarde i trudne do oddzielenia od podłoża, czarne o średnicy 2–4 mm, tworzące się ponad powierzchnią podłoża. Są mniej więcej kuliste, ze sterczącymi ujściami owocników przypominającymi kolce. Na szczycie wydłużonej szyjki owocników drobne otwory (ostiole). Anamorfa Nie tworzy konidiomów.