Prawo patronatu w Polsce W Polsce pierwsze ślady prawa patronatu można dostrzec w XII i XIII wieku, gdzie przejawiały się w stosunku opieki, jaką fundator otaczał instytucję kościelną. Obowiązek opieki nad biskupstwami ciążył na władcy, który był uważany za potomka ich założycieli. Biskupstwo otaczane było mirem monarszym, za którego naruszenie groziły wysokie kary.
Mocą aktu wydanego przez Kazimierza Wielkiego fundatorom nie przysługiwało prawo użytkowania dóbr przeznaczonych pod działalność kościołów. Opiekunowie mogli obsadzać urzędy w ufundowanych przez siebie instytutach kościelnych. Władca posiadał prawo do nadawania urzędów biskupich.
Stosunek opieki zaczął przekształcać się w prawo patronatu już pod koniec XII wieku. Miało to miejsce zarówno w wyższych, jak i niższych instytutach kościelnych. Nad kościołami i kaplicami patronat sprawowali fundatorzy, czyli ich wcześniejsi właściciele.
Rozwój patronatu przebiegał powoli i ze znacznym opóźnieniem w stosunku do państw zachodnich. Do najważniejszych uprawnień patrona należało prawo prezenty. Fundatorom przysługiwało także ius spolii, czyli prawo do dziedziczenia prywatnej własności po zmarłych duchownych.