mały|Karykatura z 1892, prezentująca śledczego podczas przesłuchania Sędzia śledczy – instytucja występująca głównie w inkwizycyjnym systemie prawnym, której zadaniem jest przeprowadzenie postępowania przygotowawczego, a także wydawanie nakazów ścigania, zbieranie dowodów, czy przesłuchiwanie świadków. Funkcja ta pochodzi z systemu prawnego napoleońskiej Francji, gdzie odgrywa znacząca rolę również obecnie.
Francja Historia Instytucja sędziego śledczego (juges d’instruction) została utworzona na mocy napoleońskiego Code d’instruction criminelle z 1808C. Kulesza, Sędzia śledczy w modelu postępowania przygotowawczego na tle prawnoporównawczym, Białystok: Dział wydawnictw Filii UW w Białymstoku, 1991, s. 32.. Działał on wówczas jako funkcjonariusz policji będący wyspecjalizowanym organem prokuratury, którego zadaniem było prowadzenie najbardziej skomplikowanych śledztw. Po zmianach wprowadzonych przez ustawę z 17 lipca 1856 sędziemu śledczemu nadano zarazem kompetencje śledczego, jak i sędziego. Zostały mu przyznane m.in. prawo do orzekania o tymczasowym aresztowaniu. Pozostał on jednak pod kierownictwem prokuratury.