Sir James Fitzjames Stephen (ur. 3 marca 1829, zm. 11 marca 1894) – angielski prawnik i sędzia, znanym z propozycji reformy prawa karnego. Jego ogólny pogląd na prawo karne Anglii (1863) był pierwszą próbą odkrycia po Williamie Blackstone zasad angielskiego prawa i sprawiedliwości w formie literackiej.
Wczesne życie James Fitzjames Stephen urodził się 3 marca 1829 roku w Kensington w Londynie, był wnukiem Jamesa Stephena, brata Sir Leslie Stephena i wujka pisarki Virginii Woolf. Kształcił się w Eton College i przez dwa lata w King's College w Londynie. W październiku 1847 roku wstąpił do Trinity College na Uniwersytecie w Cambridge. Chociaż był wybitnym uczniem, nie wygrał żadnych nagród, głównie dlatego, że nie interesował się matematyką ani klasyką, które stanowiły podstawę jego kursu. Był znajomym Sir Henry Sumner Maine, który został później mianowany na stanowisko przewodniczącego prawa cywilnego w Cambridge. Mimo różnych temperamentów, przyjaźnili się aż do śmierci Maine’a w 1888 roku.