Druga teoria uważa prawo porównawcze nie za gałąź prawa, lecz za zbiór reguł służących do pewnych badań nad istniejącymi już normami wszelkich gałęzi prawa.
Zdzisław Brodecki uważa, że komparatystyka prawnicza jest dyscypliną naukową, która polega na poznawaniu obcego prawa i analizowaniu go w kontekście własnego.
Istota prawa porównawczego Roman Tokarczyk określa prawo porównawcze jako „porównywanie praw”. W prawie porównawczym, a właściwie w jego literaturze, są dwa punkty widzenia. Pierwszy ma na celu tworzenie nowych treści poprzez porównywanie istniejących już norm prawnych, czego najczęstszym przypadkiem jest recepcja prawa rzymskiego. Polega ona na tym, że poprzez analizę prawnoporównawczą norm, które istniały kiedyś (np. w starożytnym Rzymie) do stanu faktycznego, który istnieje teraz, można zastosować istniejące kiedyś rozwiązania prawne we współczesnym ustawodawstwie. Drugi punkt widzenia istoty prawa porównawczego polega na zastosowaniu instrumentów prawa porównawczego na płaszczyźnie teoretycznej, czyli jedynie na poszerzeniu swojej wiedzy z zakresu istniejących już treści.