Opalenica – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.

Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.

Gromadę Opalenica z siedzibą GRN w mieście Opalenicy (nie wchodzącym w skład gromady) utworzono 31 grudnia 1971 w powiecie krotoszyńskim w woj. poznańskim z obszarów zniesionych gromad Opalenica-Wschód i Opalenica-Zachód w tymże powiecie; równocześnie do nowo utworzonej gromady Opalenica włączono miejscowości Bukowiec Stary i Porażyn-stacja ze zniesionej gromady Bukowiec tamżeUchwała Nr XI/58/71 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 28 września 1971 r. w sprawie zniesienia, połączenia i utworzenia niektórych gromad w województwie poznańskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 17 grudnia 1971 r., Nr. 15, Poz. 234).