Goya chciał uniknąć podejrzeń o kolaborację z wrogiem. Miał do dyspozycji jedynie wykonaną w Rzymie rycinę z profilem nowego króla dostarczoną przez Bravo de Rivero, dlatego nie zaryzykował wielkoformatowego portretu. Brak dostępnego wzoru doprowadził go do inteligentnego rozwiązania kompozycji z alegorią miasta w roli głównej, a profilem Józefa w mniejszym medalionie.
Opis obrazu Goya przedstawił alegorię Madrytu jako kobietę o klasycznej urodzie. Jasne kręcone włosy okalają jej twarz o harmonijnych proporcjach, a głowę zdobi korona. Ma na sobie białą tunikę wykończoną pozłacanym wzorem oraz różowawy płaszcz. Ciepły kolor płaszcza wyróżnia ją w kompozycji opartej na zimnych i szarawych barwach oraz wśród pozostałych postaci, dla których artysta wybrał kolor niebieski. Opiera się o godło Madrytu – ukoronowaną tarczę herbową z niedźwiedziem, zjadającym owoce z drzewa poziomkowego, otoczoną niebieskim owalem z siedmioma gwiazdami. Godło spoczywa na bladoniebieskiej atłasowej poduszce ze złotymi galonami i chwostami. Kobieta spogląda wprost na widza i wskazuje na majestatyczny marmurowy owal w pozłacanej ramie, na którym artysta pierwotnie namalował twarz Józefa I, a obecnie widnieje napis „Dos de Mayo” (Drugi maja). Dwoje uskrzydlonych geniuszy podtrzymuje portret monarchy.