thumb|Element pomnika w Wolfsburgu z wizerunkiem radzieckiego jeńca wojennego z literami „SU” – tak oznaczano jeńców w obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau thumb|Tablica pamiątkowa w obozie upamiętniająca radzieckich jeńców wojennych i Polaków otrutych Cyklonem B we wrześniu 1941 thumb|Tablica informacyjna o więźniach i radzieckich jeńcach wojennych, którzy stracili życie przy wydobywaniu żwiru, wykorzystywanego do rozbudowy obozu thumb|Struktura narodowościowa ofiar śmiertelnych obozu Auschwitz-Birkenau Punktem zwrotnym w czasie II wojny światowej w Europie był atak Niemiec na ZSRR rozpoczęty 22 czerwca 1941. Wytyczne odnośnie do traktowania sowieckich jeńców wojennych znajdujących się w niewoli niemieckiej określone zostały przez Kanclerza Rzeszy Adolfa Hitlera już w marcu 1941. Zakładały one likwidację komisarzy politycznych Armii Czerwonej i komunistów, którzy nie mieli być traktowani jak jeńcy wojenni, lecz wbrew konwencji genewskiej bezzwłocznie zabijani – wytyczne Hitlera w formie rozkazu weszły w życie 6 czerwca 1941 pod nazwą Kommissarbefehl (pol. „Rozkaz o komisarzach”).