mały|Joachim z Fiore, schemat Kościoła Ery Ducha Świętego w Liber Figurarum Druga połowa XII wieku przyniosła rozpowszechnienie nauczania łączącego pojawienie się charyzmatycznych posługujących z nadchodzącą Erą Ducha Świętego, w której ludzie duchowi (1 Kor 2, 10-16) zastąpić mają tradycyjną hierarchię. Głównym głosicielem tego poglądu był Joachim z Fiore, uważany przez wielu mu współczesnych za proroka. Chętnie słuchali go trzej papieże, zwłaszcza Lucjusz III, osobiście prorokował cesarzowi Henrykowi VI Hohenstaufowi i królowi Ryszardowi Lwie Serce, biskupom i innym możnymLeszek Jańczuk, Joachim de Fiore - jego dzieło i wpływ na potomnych, Wyższa Szkoła Teologiczno-Społeczna..
W stuleciu tym, nieco wcześniej, św. Hildegarda z Bingen Doktor Kościoła, posługiwała proroczo cesarzowi Fryderykowi I Barbarossie oraz innym władcom i biskupom. Zaaprobował jej nauczanie i wizje papież Eugeniusz III i jako jedyna kobieta w tamtym czasie nauczała w kościołach. Nazywana była później prorokinią (łac. prophetissa) i nauczycielką Kościoła (łac. magistra Ecclesiae)A Companion to Hildegard of Bingen, edited by B.M. Kienzle, D. L. Stoud & G. Ferzoco, Brill, Leiden-Boston 2014, p. 308-311..