Deklaracja Praw Osób Upośledzonych Umysłowo (Deklaracja Praw Osób z Upośledzeniem Umysłowym, Deklaracja praw osób opóźnionych umysłowo, ang. Declaration on the Rights of Mentally Retarded Persons) – deklaracja przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych w dniu 20 grudnia 1971, rezolucją 2856 (XXVI)Deklaracja Praw Osób Upośledzonych Umysłowo, w: Roczniki Naukowe Caritas, Rok VII, Pro Caritate, Warszawa, 2003, s.13-15, .
Znaczenie Był to jeden z pierwszych na tak wysokim szczeblu dokumentów poświęconych bezpośrednio osobom z niepełnosprawnością intelektualną. Podkreślał, że osoba upośledzona umysłowo winna się cieszyć takimi samymi prawami, jak pozostałe osoby (w miarę swoich możliwości), móc przebywać z rodziną lub w innym środowisku, stwarzającym jej możliwość udziału w życiu społecznym. Przełomowym w deklaracji był zapis o konieczności zapewnienia wsparcia osobowego. Postulowano też daleko idącą ostrożność w konstruowaniu przepisów o ubezwłasnowolnieniu, celem ochrony niepełnosprawnych przed nadużyciami.