Jan Vanýsek (ur. 5 sierpnia 1910 w Brnie, zm. 14 września 1995 tamże) – czeski okulista, profesor medycyny.
Życiorys Dziadek był rolnikiem gospodarującym w Velkým Týncu. Ojciec Jana, Rudolf Vanýsek, był lekarzem. Studiował medycynę w Pradze i był uczniem a następnie asystentem prof. Josefa Thomayera, który polecił mu wyjazd do Brna, gdzie Rudolf Vanýsek w 1907 roku został pierwszym czeskim burmistrzem, a w 1919 należał do grona współzałożycieli Uniwersytetu Masaryka, w ramach którego został profesorem wydziału lekarskiego (na uczelni piastował następnie funkcję dziekana i rektora). Matką Jana była Marie z domu Kletzlová.
Jan Vanýsek, jedyny syn Rudolfa, w 1935 ukończył właśnie ów Wydział Lekarski Uniwersytetu Masaryka, na którym wykładał jego ojciec. W 1945 Jan wyjechał do Hradec Králové, gdzie uruchomił uniwersytecką klinikę okulistyczną i przez 10 lat (do 1955) pracował jako profesor okulistyki. W tym okresie wprowadził do tamtejszej kliniki szereg podówczas nowych metod chirurgii okulistycznej: keratoplastykę, elektroretinografię, diagnostykę USG oka oraz wszczepianie sztucznej soczewki wewnątrzgałkowej (w 1953 jako jeden z pierwszych okulistów na świecie umieścił sztuczną soczewkę w oku pacjenta). W 1955 został mianowany kierownikiem kliniki okulistyki Uniwersytetu Masaryka w rodzinnym Brnie.