109 Virginis (Maenalus) – gwiazda w gwiazdozbiorze Panny, odległa o około 130 lat świetlnych od Słońca.

Nazwa mały|lewo|Gwiazdozbiory Wolarza (Boötes) i Mons Maenalus na mapie nieba; 109 Virginis znajduje się pośrodku na dole ilustracji Gwiazda ma nazwę własną Maenalus, wywodzącą się od historycznej konstelacji Mons Maenalus, którą Jan Heweliusz i niektórzy późniejsi astronomowie umieszczali u stóp Wolarza. Jest to najjaśniejsza gwiazda w tym obszarze nieba. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2026 roku formalnie zatwierdziła użycie nazwy Maenalus dla określenia tej gwiazdy.

Charakterystyka Jest to biała gwiazda o typie widmowym A0, należąca do ciągu głównego, choć klasyfikowana też jako olbrzym. Jej temperatura to 9760 K, świeci ona (po uwzględnieniu emisji w ultrafiolecie) 52 razy jaśniej niż Słońce. Ma 2,5 razy większy promień i masę niż Słońce. Powstała około 360 milionów lat temu, synteza wodoru w hel będzie trwała w jej jądrze jeszcze ok. 225 milionów lat. Gwiazda szybko obraca się wokół osi, na jeden obrót potrzebuje mniej niż 9 godzin i 18 minut.