Pablo Ruiz Picasso, mas conoixito como Pablo Picasso u Picasso en os suyos nombres artisticos, naixito de Malaga (provincia de Malaga, Andalucía) o 25 d'octubre de 1881 y muerto en o exilio en Francia (Mogins, Alpes Maritimos) o 8 d'abril de 1973, estió un pintor, escultor y disenyador andaluz, considerato uno d'os prencipals pintors d'o sieglo XX y destacado representant d'o Cubismo y o Surrealismo. Mesmo se considera, respective d'o Cubismo, que en ye uno d'os suyos establidors, chunto con o pintor francés Georges Braque.
Picasso estió mientres toda la suya vida un infatigable creyador, y se calcula que o numero d'as suyas obras ye superior a 20.000, incluyindo-ie no nomás que cuadros, so que tamién esculturas, ceramicas y mesmo poesías. D'entre a suya obra pictorica (que ye a parte prencipal d'o suyo treballo), destaca entre muitos atros cuadros o Guernica, una obra que fue realizata por encargo d'o Gubierno d'a Republica Espanyola ta mostrar a o mundo os efectos d'os bombardeyos d'a Lechión Condor d'o Tercer Reich sobre a ciudat basca de Gernika mientres a Guerra Civil espanyola.
Pablo Picasso se formó en primeras con su pai, José Ruiz, continando dimpués a suya formación en l'Academia d'Artes en Madrit, ta dimpués enamplar a suya formación en primeras en Barcelona y dimpués en París. En a suya carrera artistica se charra de tres periodos, que se van servir ta clasificar as suyas primeras obras: d'una man, o dito periodo azul, que s'estandilla dende 1901 dica 1904; d'una atra man o conoixito como periodo rosa amanato a o Surrealismo, dende 1904 dica 1906; ta rematar con o clamato periodo africano, que prencipia en 1907 y remata en 1909. Dimpués d'ixo se considera que dentra plenament en o mundo d'o Cubismo dica 1919. Dimpués prencipió un periodo que se puet clasificar como expresionista. Mientres os anyos 1950 a suya actividat creyadora se fació mas que mas en o campo d'a ceramica, encara que tamién en pinturas murals de grans dimensions. En as suyas zagueras anyadas treballó muitismo en o campo d'a litografía.
Picasso se consideraba a sí mesmo como un pacifista, d'ideolochía progresista, estando clarament posicionato mientres a Guerra Civil espanyola en o refirme d'o Gubierno lechitimo, y destacando posteriorment por a suya oposición a la dictadura franquista establita por Francisco Franco, vivindo asinas a resta d'a suya vida en o exilio.
A suya vida thumb|right|250px|Retrato de Picasso, por Ramon Casas, conservato en a colección permanent d'o Museu Nacional d'Arte de Catalunya. Pablo Picasso naixió en a ciudat andaluza de Malaga, en a provincia de Malaga, o 25 d'octubre de 1881, y yera fillo de María Picasso López y de José Ruiz Blasco, qui yera profesor en a Escuela d'Artes Polidas de Malaga, amás de conservador d'o museu local malaguenyo. Museus Singulars de Catalunya. Capítol d'o Museu Picasso. Editorial Diàfora. 1979 . Fue baptizato con o nombre de Pablo Diego José Francisco de Paula Juan Nepomuceno María de los Remedios Cipriano de la Santísima Trinidad Ruiz y Picasso.On-line Picasso Project. Teneba dos chirmanas (Dolores (1884-1958) y Concepción (1887-1895)), amás d'un chirmano barón que se creye que morió de ninón, encara que de feito no ye segura a suya existencia.
Cuan Picasso teneba 8 anyadas fació a suya primera obra. En ixas envueltas signaba las suyas obras como Ruiz Blasco. Poco dimpués, en 1891, su pai marchó a treballar en a Coruña en trasladando-se-ie con toda la suya familia, incluyindo-ie a o choven Pablo, qui se matriculó en a Escuela Provincial d'Artes Polidas d'a Coruña. Cuatre anyadas dimpués marchoron enta Barcelona, o on Picasso aprebó os exámens d'ingreso en a Escuela de la Loncha de Barcelona, en evitando-se sindembargo os cursos basicos.
Mientres l'hibierno de 1895, pintó o suyo primer lienzo academico, A Primera Comunión, Obra, 1895, Online Picasso Project. en Barcelona, a ciutat a on i residiba en ixas envueltas. Biografía, 1896, Online Picasso Project.
En 1897, presentó o cuadro Ciencia y Caridat a la Exposición Nacional d'Artes Polidas de Madrit.<ref name="PicassoArtwork-1897"> [https://web.archive.org/web/20090616183802/http://picasso.tamu.edu/picasso/WorksIndex?Year=1897 Obra, 1897, Online Picasso Project].</ref> Mientres o verano, estió de vacanzas en Malaga, a on i pintó paisaches y corridas de toros. Biografia, 1897, Online Picasso Project].</ref> thumb|250px|left|Dentrada en o café Els Cuatre Gats de Barcelona. En setiembre, en rematar as vacanzas, marchó enta Madrit ta prencipiar os suyos estudios en l'Academia de San Fernando pero bien luego l'albandonó: l'atmosfera intelectual d'ixa capital, prou provinciana y impermeable a o modernismo catalán que Picasso preteneba d'introducir-ie, no li cuacaba guaire. En ixas envueltas fundó a efimera revista Arte Joven, conservando-se una d'as raras coleccions completas d'ixa revista en a Biblioteca de Catalunya.Ficha d'o catalogo d'a Biblioteca Nacional de Catalunya. Manimenos, aproveitó as suyas frecuents visitas en o Museu del Prado ta conoixer millor a obra d'el Greco, que vindicaban artistas y estudiosos de zaguerías d'o siegle XIX.Fermigier, 1969:12-13
Dende 1898, signaba as suyas obras como "Pablo Ruiz Picasso", y dimpués como "Pablo R. Picasso", y nomás que como "Picasso" dende 1901. Iste cambio no significaba un refús d'a la fegura paterna, so que se debeba a un deseyo de distinción de Picasso como personache, un feito que se basaba en a costumbre d'os suyos colegas catalans, que gosaban de clamarlo por o suyo apellito materno, muito menos frecuent que l'apellito "Ruiz" paterno.Fermigier, 1969:9 right|thumb|250px|Un mendigo en París, 1897, cuadro d'Isidre Nonell.
Picasso tornó en Barcelona en chunio de 1898, malauto d'escarlatina, y se tresladó enta Horta de Sant Joan (Tierra Alta, en a provincia de Tarragona), o pueblo d'o suyo amigo Manel Pallarés, con qui organizó o suyo primer estudio de pintura. Mientres ista estancia en Horta de Sant Joan, Picasso tornó a trobar-se con as radices primordials d'o país y con bella traza de tornata en a naturaleza, mas en consonancia con l'ideyario modernista, en o que estió uno d'os primers episodios "primitivistas" d'a suya carrera artistica.Fermigier, 1969:14-15
En albandonar a ideya de residir y estudiar en Madrit y o treballo de copia d'os grans mayestros d'a pintura, en febrero de 1899 tornó una atra vegata en Barcelona,<ref name="Picassobio-1899-01"> [https://web.archive.org/web/20090616181345/http://picasso.tamu.edu/picasso/BioIndex?Year=1899 Biografia, 1899, Online Picasso Project. a on frecuentaba a taberna d'Els Quatre Gats, insignia d'o movimiento modernista y a on fació por primera vegata exposicions d'os suyos debuixos. Aquí dentró en contacto con d'atros artistas como Carles Casagemas, Jaume Sabartés u Ramon Casas.Texto en una felicitación de cabo d'anyo de 1903. En iste ambient Picasso dentró en contacto con o pensamiento anarquista implantato en Barcelona en ixas envueltas. A miseria d'os barrios baixos de Barcelona y os soldatos malautos y feritos que tornaban en Espanya dimpués d'a desastrosa Guerra d'Independencia de Cuba establioron un ambiente propicio ta a violencia social en a ciudat que sin dubda marcó, a un ran individual y moral mas que no pas politico, a sensibilidat de Picasso, y que puet apreciar-se en bellos debuixos feitos entre 1897 y 1901: O presonero, Un miting anarquista.Fermigier, 1969:17-21 Obra, 1901, Online Picasso Project.
En ixas envueltas fació a suya primera exposición en a hisoòrica Sala Parés, d'a carrera Petritxol.
Dende 1900, Picasso heba feito bellos viaches enta París, a on i teneba amistat con muitos d'os mas destacatos artistas d'ixas envueltas, como André Breton, Max Jacob, Guillaume Apollinaire, Henri Matisse u Gertrude Stein. Tamién dentró asinas en contacto con a obra de Toulouse-Lautrec, de Cézanne y de bellos atros artistas, y prencipió a fer-ie exposicions. Mientres una d'ixas estadas en París o suyo amigo Carles Casagemas se suicidó por amor. Se diz que iste feito portó a Picasso enta lo suyo periodo azul.
En 1902 se libró d'o servicio militar obligatorio en l'exercito espanyol en pagar 2.000 pesetas que li ampró su tío.
Mientres a Primera Guerra Mundial, Picasso conoixió a la bailarina Olga Koklova, con qui casó en 1918 en a ilesia d'Alexandre Nevski d'a capital francesa. Swisher, Clarice: The importance of Pablo Picasso, Lucent Books, 1995 p.50 ISBN 156006062X Dimpués conoixió a Marie Thérèse Walter, qui estió a suya segunda muller y con qui tenió una filla dita Maya en 1935.
Políticament, Picasso se declaraba pacifista y comunista, y estió miembro d'o Parti Communiste Français dica la suya muerte. Mientres a Guerra Civil Espanyola partecipó en cuantismos actos de refirme a o Gubierno lechitimo d'a Segunda Republica Espanyola.
En 1962 recibió o Premio Lenin d'a Paz entro os pueblos.
En 1963 s'inauguró en Barcelona o Museu Picasso. A Reial Acadèmia Catalana de Belles Arts de Sant Jordi lo nombró miembro d'honor en 1970.
Pablo Picasso morió o 8 d'abril de 1973 en Mogins (Alpes Maritimos, Provenza-Alpes-Costa Azul), con 92 anyadas d'edat.
A suya obra
thumb|Estatua de cartón de Picasso en a carrera de Montcada de Barcelona. Pablo Picasso estió l'autor de beluns d'os cuadros mas conoixitos d'a Edat Moderna, estando-ne uno d'os mas conoixitos a suya famosa obra Guernica, que representa a destrucción d'a ciudat de Gernika-Lumo en o País Basco mientres a Guerra Civil Espanyola. Istq cuadro estió mientres muitas anyada depositato en o Museu d'Arte Moderno de Nueva York, no tornando en Espanya dica 1981, cuan ya heba rematau a dictadura franquista y s'heba restablito a democracia, seguntes as indicacions de l'artista.
Inicios O periodo d'aprendizache de Picasso baixo a tutoría de su pai orencipió antis de 1890. Picasso yera un pintor muit abanzato ta a suya edat. Su pai yera profesor de pintura, y por causas laborals se trasladó con a suya familia en primeras a Galícia y dimpués a Barcelona, a on Picasso ingresó en a Escuela d'a Loncha. En Barcelona ya pintava con un realismo academico profesional. Treballos d'ista epoca son Primera Comunión (1896), una composición grande que representa a su chirmana, Lola. Con 14 anyadas pintó o Retrato d'a tia Pepa, un retrato vigoroso y dramatic que Juan-Eduardo Cirlot ha considerato "sin dubda uno d'os mas grans d'a historia completa d'a pintura espanyola".
Viachó enta París con Casagemas en octubre de 1900 t'asistir en a Exposición Universal, a on se i exhibiba una obra suya, Zaguers momentos, que actualment ye desapareixita. Biografia, 1900, Online Picasso Project. En París se instaló en o estudio d'Isidre Nonell, artista que Picasso coneixeba d' colla d'Els Quatre Gats influenciato por o impresionismo y que refleixaba a situación social catalana de principios d'o sieglo a traviés de retratos de personaches marchinatos y miserables. A obra de Nonell, chunto con a de Toulouse-Lautrec, enfluyó a-saber-lo en o estilo de Picasso d'ixas envueltas, como amuestran obras como A espera (Margot), Bailarina enana y A fin d'o numero, todas de 1901.Fermigier, 1969:21-23 Tamién conoixió a qui sería o suyo primer marchant, Pere Mañach (qui li ufrió 150 francos mensuals por toda a suya obra d'una anyada) y dentró en contacto con a galerista Berthe Weill. Tornó en Barcelona o 20 d'aviento con Casagemas, a qui Picasso portó a celebrar o cabo d'anyo a Malaga.
Período Azul