thumb|300px|Santmigalada A santmigaladaCon a variant santmiguelada ye o periodo de tiempo correspondient a las primeras semanas d'agüerro, fendo referencia propiament a la fiesta cristiana de Sant Miguel, o día 29 de setiembre, que marca popularment a rancanza d'a estación. Per extensión, s'aplica a sobén ista palabra ta tot o periodo d'agüerro.
En os textos medievals escritos en aragonés i hai muitas referencias a la fiesta de Sant Miguel y l'ALEANR documenta a parola santmiguelada u santmigalada en buena parti d'as localidaz actualment castellanoparlants de Teruel, Zaragoza y Navarra coexistindo con otoño, lo mesmo que en localidaz dica fa poco aragonesoparlants de l'Alto Aragón Manuel Alvar: Atlas lingüístico y etnográfico de Aragón, Navarra y Rioja. Institución Fernando el Católico. Departamento de Geografía Lingüística, Institución Fernando el Católico de la Excma. Diputación Provincial de Zaragoza, 1983. Tomo XI, Lamina 1287, Mapa nº 1287..
En Aragón Tradicionalment sant Miguel ha estau un santo muit venerau en Aragón. "Sapienzia en purnas. L'añada en o refranero altoaragonés". Chusé Antón Santamaría Loriente. Aladrada Ediciones. Colección Clarión, 12. Zaragoza, 2017. O día d'a fiesta de Sant Miguel se celebraban ferias ganaderas en muitos lugars a on ganaders y labradors se trobaban pa vender y crompar ganau y caballerías pa as fainas agricolas. En rematar por ixas calendatas l'anyada agricola, criaus y pastors remataban os suyos contractos por lo que heban de buscar un nuevo treballo. Amás se renovaban os loguers, remataban os ampres y muitos amos de casas fuertes feban en istos días cuentas d'os suyos ingresos y gastos.
Mazadas Corder naixito en a santmigalada por Navidat valdrá una dinerada. En a santmigalada por toz os camins se troba posada. En verano y en santmigalada, a tripa plena y a bolsa atada. Por a santmigalada s'apoquinan as igualas.
Se veiga tamién Santantonada Santchorchada Santchuanada
Notas
Referencias
Categoría:Agüerro Categoría:Periodos de tiempo Categoría:Festividaz cristianas