250px|thumb|Mielsa d'un caballo
A mielsa Gerónimo Borao y Clemente: Diccionario de voces aragonesas, precedido de una introducción filológico-histórica, 1859, , p.268 Silbia Garcés Lardiés, Francho Rodés Orquín:Un borguil de parolas. Bocabulario dialeutal escolar, Gubierno d'Aragón, 2006, , p.37Con a variant melsa (d'o chermanico < *miltja Ana Leiva Vicén:Léxico aragonés de Antillón (Huesca). Análisis lingüístico (II). Alazet: Revista de Filología Nº 16, 2004, pp. 67-174, ISSN 0214-7602) u banzo (d'o latín badĭus) ye un organo de l'abdomen que tien a función de destruir eritrocitos viellos y servir de reservorio de sangre. Ye un centro d'actividat d'o sistema reticuloendotelial, parti d'o sistema immunitario. A suya ausencia predisposa a determinatas infeccions.
Anatomía humana A mielsa humana ye situata en a parti ezquierda superior de l'abdomen, por dezaga d'o estomago y chusto debaixo d'o diafragma. En condicions normals, as suyas dimensions son de 125 × 75 × 50 mm y o suyo peso meyo ye de 150 g.
Ye l'organo mas gran derivato d'o mesenquima. Ye formata por masas de teixito limfoides d'aspecto granular situatos arredol de venas y arterias.
Alto u baixo, un 10% d'a población presenta una u mas mielsas accesorias.
Bi ha diversos ligamentos peritoneals que sirven ta subchectar a mielsa: Ligamento gastroesplenico. Conecta o estomago con a mielsa. Ligamento esplenorenal. Conecta a mielsa con o rinyón. Ligamento frenocolico. Conecta l'anglo esplenico d'o colon con o diafragma. O centro conecta con a mielsa.
As seccions transversals d'a mielsa amuestran una superficie roya que se divide en dos tipus de polpa, con funcions diferents:
Aria Composición Función Polpa roya Composata per:* "Sinos" (u "Sinusoides") que son plenos de sangre.* "Fibras de reticulina.* "Zona marchinal". Rodia a polpa blanca. Filtración mecanica. Elimina productos de repui d'a sangre, incluyindo eritrocitos viellos. Polpa blanca Composata por nodulos, ditos Corpusclos de Malpighi. Istos son composatos por:* Foliclos limfoides, ricos en limfocitos B* Envolturas limfoides periarteriolars, ricas en limfocitos T Intervienen en as infeccions.
Atras funcions d'a mielsa mas importants, mas que mas en adultos sanos, son:
Producción d'opsoninas, d'a properdina y d'a tuftsina (tetrapetido). Eritropoyesi. O miollo osio ye o puesto primario a on que se produce a hematopoyesi en l'adulto, encara que, dica o cinqueno mes de chestación, a mielsa tien funcions hematopoyeticas importants. Dimpués d'o naiximiento, no gosa tener función hematopoyetica significativa fueras de bels desordens hematolochicos, como o sindrome mielodisplasico y as hemoglobinopatías. Almadacenamiento d'eritrocitos y d'atras celulas sanguinias. Isto nomás ye valido ta bels mamifers como os cans. En sers humans, a mielsa no funciona como un diposito d'eritrocitos, sino que almadacena plaquetas.
Embriolochía humana A mielsa tien o suyo orichen en a diferenciación mesenquimatosa d'o mesogastrio dorsal. Mientres d'o desarrollo embrionario se pueden formar mielsas accesorias (dica un 30% d'a población en tiene) que son chicoz nodulos y se localizan en un 70% entre a coda d'o páncrias y o hilio esplenico.
A asplenia (ausencia de mielsa) ye una patolochía totalment compatible con a vida, encara que augmenta o numero d'infeccions que tiene a chent que la padeixe y belunas pueden plegar a estar mortals.
Malautías asociatas Malautías que causan esplenomegalia: Sarcoidosi. Malaria. Leucemia. Leishmaniosi. Mononucleosi infecciosa. Hemangioma. Hemangiosarcoma.
Referencias
Categoría:Organos