Os sufixos aragonés sirven pa formar nuevas palabras.

Lista de sufixos patrimonials en aragonés

Sufixo Valor Eixemplo -ache orache -acho, -acha, -achos, -achas Ye despreciativo. frescacho -aco, -aca, -acos, -acas Ye peyorativo y aumentativo buixarraco -aina Plantas plantaina, borraina -aire Oficio u calidat pelaire, charraire -al Adchectivos sustantivaus, puesto con abundancia de bella cosa, en especial plantas. primal, quintal, matical, carrascal -alla Indicadors de colectivos, locativo chovenalla -allo, -alla, -allos, -allas deverbativo y peyorativo batallo, cascallo, colgallo, cremallo, regallo -anco peyorativo por gran, duro u aspro losanca -ancho, anclo despectivo forcancha, tarranclo án(o), -ana, -anos, -anas Adchectival, chentilicio escolán(o), tardán(o), belsetán(o) -anza Sustantivos abstractos derivaus de verbos comparanza, acordanza -ar Locativo, colectivo, formación vechetal fogar, albar, chuncar, fayar -ardo Aumentativo-apreciativo bucardo, mozardo -arro, -arra, -arros, -arras Ye peyorativo caparra, fumarro, mandarra, mincharra -asco augmentativo follarasca, ternasco -astro Ye peyorativo lenastro, chovenastro -ada/-ata Indica colectivo, conchunto de pescata, cazata -au, -ada, -aus, -adas / -ato, -ata, -atos, -atas Adchectivo malfarchau -au, -ada, -aus, -adas / -ato, -ata, -atos, -atas Indica adchectivos y participios sustantivaus forato, tornada, tronada -az(o), -aza, -azos, -azas Ye aumentativo y de vez peyorativo lugaraz, saputaz, oloraza -azo golpes catenazo, voltecazo -dor, -dera Achent, locativo, utensilio, calidat LOZANO SIERRA, Chabier: Aspectos Lingüisticos de Tella. Aragonés de Sobrarbe (Huesca). Gara d'Edicions - Prensas Universitarias de Zaragoza - Institución Fernando el Católico. 2010, pp 202-203. muidor, tronzador -ello, -ella, -ellos, -ellas. Diminutivo corbella, perello, varello. -enco, -enca, -encos, -enca Indica tendencia, naturaleza, adchectivo u chentilicio. rebordenco, sarllerenco, pirenenco -era Indica conchunto de u puesto abuntant en bella cosa, estau fisico, locativo, acción propia y planta chelera, mortalera -er(o), -era, -ers, -eras. Indica obchecto, oficio u cualidat. fornero, ferrero -és. Chentilicio. benasqués, francés -esa. Dignidat femenina u muller de dignatario. contesa, duquesa -eta, -eta, -etc, -etas. Ye o diminutivo mes usual en aragonés. oret, mocet -eza Sustantivos abstractos que nombran calidaz nobleza, fortaleza -ible Sirve pa fer adchectivos calificativos dende verbos. gastible, espantible -ico Ye diminutivo paixarico -il Ye locativo fogaril, pernil, badil -iello Ye diminutivo betiello, maciello -ín(o), -ina, -in(o)s, -inas Puet estar diminutivo, chentilicio y peyorativo ratolín, chistabín -isco Indica tendencia royisco -iu, -ida, -ius, -idas / -ito, -ita, -itos, -itas Indica participios y adchectivos sustantivaus escupito, gramito -izo, -iza, -izos, -izas Ye aumentativo pero tamién puet estar diminutivo granizo, gatizo, altizo -izo Indica adchectivos sustantivaus. cornizo -men Indica colectivo, en especial colectivos animals vacumen -menta Indica colectivo gosamenta -ón, -ona, -ons, -onas Ye diminutivo u peyorativo puyalón, chicotón, tión -ón Indica fruito aranyón, chordón -or Indica sustantivos abstractos, ye de chenero femenín claror, pudor -orra, -orro Ye despectivo zaborra -oso, -osa, -osos, -osas Indica cierta intensidat en una calidat anglucioso, apegalloso -osa Terreno con abundancia d'un árbol u arbusto. abetosa -ot, -ota, -oz, -otas Ye despectivo, a vegadas diminutivo airot -uco Diminutivo peduco -ugo SAURA RAMI, José Antonio: Elementos de fonética y morfosintaxis benasquesas. Gara d'Edizions, Institución Fernando el Católico, 2003 pp326 samugo, taixugo, verdugo -uel(o), -uela, -uel(o)s, -uelas Diminutivo tozuelo, faixuela -ura Fer abstractos verbals pastura, asprura -usco Ye despectivo petrusco, apatusco -ut(o), -uta/-uda, -utos/-uz/-udos, -utas/-udas Ye peyorativo, pero puet indicar ualidat caracteristica y tamién un chentilicio. saputo, cagarruta, Pandicuto -uz(o), -uza, -uzos, -uzas Ye peyorativo carnuz -ucio, -ucia, -ucios, -ucias. Ye peyorativo estrapalucio

Sufixos cultos en aragonés

Sufixos semicultos en aragonés

Sufixo Valor Eixemplo -driz Achent femenino Emperadriz

Referencias

Bibliografía David A. Pharies: Diccionario Etimológico de Los Sufijos Españoles: Y de Otros Elementos Finales Volumen 25 de Biblioteca románica hispánica. Editorial Gredos, S.A., 2002. Alwin Kuhn: El Dialecto Altoaragonés (traducción de l'orichinal de 1935); Xordica Editorial. Zaragoza, 2008. Chabier Tomás Arias: El aragonés del Biello Sobrarbe. Instituto de Estudios Altoaragoneses. (1999). Francho Nagore Laín: Gramática de la Lengua Aragonesa. Zaragoza. Mira Editores. 1989. José Antonio Saura Rami: Elementos de fonética y morfosintaxis benasquesas. Gara d'Edizions, Institución Fernando el Católico, 2003.

Se veiga tamién Diminutivos en aragonés. Sufixos cultos en aragonés.

*