O primer romance en aragonés conoixiu ye o Romance de l'Arcebispe de Zaragoza Encarnación Marín Padilla: 'Arcebispo de Çaragoça'. Romance castellano manuscrito del año 1429, Zaragoza, edición de l'autora, 1999. Giuseppe di Stefano: Romancero, Madrit, Castalia, 2010 ..
Apareixe en un protocolo de 1429 d'o notario García Gavín Archivo de Protocolos Notarials de Zaragoza, Protocolo d'o notario García Gavín de l'anyo 1429, nº 3370. O protocolo tiene 339 folios en total, fueras d'o folio suelto entre 65v-66 con o romance.
Tracta los afers María Isabel Falcón Pérez: 'Las ordenanzas del concejo de Zaragoza: Modificaciones de Alfonso V en 1430', Aragón en la Edad Media, 8, 1989; pp. 229-248. esdevenius ixe mesmo anyo entre lo rei Alifonso V d'Aragón y frai Alonso de Argüello, arcebispe de Zaragoza.
Texto Arcebispe de Çaragoça,¡cómo te avías exaltado!Mas agora, en poco tiempo,a tier[r]a te an abaxado.Dos días de la semana,quand tú quieres cavalgar― car por dicho se lo avíanlos millores de la ciudat ―.De fazer-te companya grant,honor te querían dar;la rastra que tú levavasa rey faze comparar.El rey con el arcebispede parte fueron a favlar,diciendo-le algunas cosasque le parecían mal:― ¿Qué s'es aquesto, arcebispo?O aquesto, ¿qué podría estar?Cinquanta ombres bos troban,por scripto bos los darán;vuestros ombres los han muerto,(mas[?]) vós pagaredes el mal.Arcebispo, buestros ombressienpre fazían mucho mal:en forçar-se las mulleres,los maridos fazían matar;quan te benían los clamos,no los querías scuytar.Tal arcebispe como estecorona (ر) no deve levar.Aquexe[?] Pelegrín de Jassae Miguel de l'Espital,otro que sí[?] nombrava,el qual dizen Pero Cerdán,el rey los ha cumbidadoa la Aljafaría a jantar.La jantar que les ha dadobien (lo) ez oýdo nombrar.En estas[?] vuestras mayorías,bos fueron a reprovar,en comprar cotas de mallahi buenos livros misals;sí hos fazedes buenas mulas,mulas pora cavalgar,coseres avantallosos,que en el regno no ha-y(n) par.
Referencias
Categoría:Romances medievals en aragonés