Iste articlo tracta sobre a familia Felidae, animals a os qui se les diz a sobén «felins» popularment. Pa una desambigación d'o termin «felino», se veiga Felino (desambigación).

Os felidos (con pronunciación plana en aragonés, nombre cientifico Felidae, en latín) son una familia d'animals mamiferos placentarios en a orden Carnivora, caracterizaus principalment por as suyas zarpas con unglas retractils y por a suya dieta cuasi exclusivament carnivora.

A mayoría de felidos tienen cuerpos esbeltos, con a capeza poderosa, coda larga y as patas fuertes. Tienen una gran potencia muscular, superior a la d'atros carnivoros en relación a o peso, proporcionada por uns tendons firmes y con estructuras d'unión osteo-tendinosas mas eficaces que en o común d'os mamiferos. Todas as especies s'han especializau d'una manera u unatra en explotar ista caracteristica pa los suyos costumbres depredadors, sía por a fuerza bruta, sía por una mas gran velocidat u por una achilidat superiors.

As diferents especies de felidos se troban distribuidas por cuasi toz os ambients terrestres de o Planeta, sacando l'Antarctida, Oceanía y cualques islas a on que no han colonizau

Clasificación

As especies vivients d'a familia Felidae se clasifican, a la suya vegada, en dos grans subfamilias: Pantherinae, os panterins y Felinae, os felins propiament ditos. Pantherinae no concabe si que dos cheneros encá vivos; Panthera, con especies tan conoixidas como o tigre, o lión, o chaguar y o leopardo, todas de gran mida, y Neofelis (as ditas «panteras nebulosas»), mientres que a resta d'especies de felidos perteneixen a o linache evolutivo d'os Felinae, con diferents cheneros y innumerables especies.

Se'n considera antiparte dos subfamilias extintas, d'as que se'n conoix nomás que eixemplars fósils; Machairodontinae, os macairodontins (que englobaría os animals que a chent conoix popularment como «felidos de dients de sabre»), ausididos encá en a Prehistoria humana, y Proailurinae, os proailurins, un grupo de protofelidos antigos basaus en una sola especie fósil descrita, de fa bels 25 millons d'anyos, a suya filiación como miembros d'a familia u antepasaus d'ella podría estar disputada.

En o vocabulario popular, a parola «felino» se fa servir muitas vegadas pa referir-se a toda a familia Felidae, mesmo emplegando-se en expresions como «Grans Felins» (que se gosa referir, alto u baixo, a ixas especies que a zoolochía considera en a subfamilia d'os panterins), conceptos que no tienen valideza cientifica. Dende o punto d'envista d'a zoolochía, o termino «felino» no fa referencia si que a una subfamilia muit concreta en iste grupo, por lo que tiene un uso bien diferent de lo popular, y en garra caso s'accepta aplicau tamién con as especies de Pantherina. Como eixemplo grafico d'isto, cientificament puede dicir-se que un gato ye un felino, pero no pas un lión u un tigre, que son panterins.

Subfamilia Pantherinae - panterins 200px|thumb|right|As zarpas con unglas retractils son una d'as innovacions evolutivas y caracterisiticas principals d'a familia Felidae. En ista imachen, a zarpa d'un puma (Puma concolor). Chenero Neofelis Chenero Panthera

Subfamilia Felinae - felins

Chenero Acinonyx - Os guepardos. Chenero Caracal - Os caracals. Chenero Catopuma Chenero Felis - A mayoría de felins a os que se diría popularment gatos. Chenero Leopardus - Que concabe a l'ocelot y a o gato margay d'America. Chenero Leptailurus - O serval, un felino muit particular d'Africa, o suyo nombre ye relacionau solo que etimolochicament con os cervals d'Europa, Asia y America. Chenero Lynx - Os cervals propiament ditos. Chenero Otocolobus - O gato manul, d'Asia central. Chenero Pardofelis Chenero Puma - Que tiene o puma, o mas granizo d'os felins propiament ditos, y o yaguarondi.

Referencias

Enlaces externos

Categoría:Carnivora Categoría:Familias de mamiferos