Las oracions temporals en francés indican relacions cronolochicas entre feitos u situacions. Las mes tipicas presentan una proposición subordinada de tiempo con la mesma función que un adverbio de tiempo, ye dicir, indicando circumstancias anteriors, simultanias u posteriors a l'acción de la proposición principal. Gramática francesa. Larousse Editorial, S.A, 2000. pp 182-183. Manimenos tamién bi ha atros tipos de construccions que expresan relacions temporals.
Las proposicions subordinadas temporals son introducidas por una conchunción u una locución conchuntiva de tiempo. Dezaga de la mes gran part d'estas conchunción lo verbo ye en indicativo, estando las conchuncions avant que, jusqu'à ce que y en attendant que una excepción por ir siempre con lo verbo en subchuntivo.
Subordinadas temporals Anterioridat L'anterioridat se puede expresar en infinitivo, en subchuntivo u en indicativo seguntes las conchuncions.
Lo infinitivo se fa servir con avant de y con en attendant de: Patrick Guédon, Sylvie Poisson-Quinton: La grammaire du français. Editions Maison des Langues, 2016. pp 104-105. Avant de t'en aller, tu donnerás le fourrage aux mulets. Antes d'anar-te'n, donarás el pienso a'ls machos. Ballarín Cornel, A: Diccionario del Benasqués, Institución Fernando el Católico, Zaragoza, 2ª ed (1978). p 44.
L'anterioridat que s'expresa con las locucions conchuntivas avant que, en attendant que y jusqu'à ce que se fa con un verbo en subchuntivo: Je resterai à la maison en attendant qu'il fasse meilleur. Je t'attendrai jusqu'à ce qu'il fasse nuit. Avant qu'elle te le dise, dis-le-lui toi-même. Antes que te'l diga ella di-le-ne tú. BLAS GABARDA, Fernando y ROMANOS HERNANDO, Fernando, Diccionario Aragonés: Chistabín-Castellano; Gara d'Edizions. Zaragoza, 2008. ISBN978-84-8094-061-0, pp 80-81, p 232, p 355. Avant qu'il ne l'abîme, brûle-la. Antes que la malmete, crema-la José Antonio Saura Rami: Elementos de fonética y morfosintaxis benasquesas. Gara d'Edizions, Institución Fernando el Católico, 2003, pp 288-296..
La conchunción avant que puede ir con un ne expletivo, Jesús Cantera y Eugenio de Vicente: Gramática francesa. Editorial Cátedra, S.A., 1999. pp 265-266. igual como en chistabín puede haber-ie un no tamién expletivo: Ils les feront avant que tu ne penses. Antes que no piensas las farán.
La conchunción jusqu'à ce que significa dica que: Jusqu'à ce que l'herbe ne soit bien sèche nous ne la pourrons pas foutre au pailler. Dica que no sía la hierba bien ixeca no la podremos foter en el soler Chabier Lozano Sierra, Ánchel Loís Saludas: Aspectos morfosintácticos del belsetán, 2005, Gara d'Edizions, pp 148-149..
Lo indicativo va con jusqu'au moment où y en attendant le moment où.
Simultaneidat La simultaneidat se puede dividir en simultaneidat simple, simultaneidat momentania, simultaneidat de durada, simultaneidat progresiva y simultaneidat concomitant.
La simultaneidat simple y la simultaneidat momentania s'expresan con conchuncions como quand y lorsque u locucions conchuntivas como alors que, chaque fois que, au moment où, etcetera. La conchunción quand va acompanyada de futuros d'indicativo iguals indicando eventualidat: Je travaillerai quand on m'appellera.
La simultaneidat progresiva se puede expresar con à mesure que y au fur et a mesure que. La locución conchuntiva à mesure que tiene en benasqués lo cognato a mesura que: Donne-les-lui peu à peu à mesure que tu les coupes. Ves dand-les-ie a mesura que las tallas.
La simultaneidat de durada se puede expresar con pendant que y depuis que, tandis que, etcetera:
Depuis qu'il va à l'école, il sourit tout le temps.
L'uso de pendant que ye exclusivament temporal como en ansotano mientras que. BARCOS, Miguel Ánchel, El Aragonés Ansotano: estudio lingüístico de Ansó y Fago; Gara d'Edizions. Zaragoza, 2007, pp 141-143, pp 224-224. Tandis que puede tener un matiz de retreito u d'oposición.
La locución conchuntiva depuis que puede indicar tamién posterioridat respecto a lo momento de l'acción principal.
Posterioridat La posterioridat s'expresa con quand, dès que, aussitôt que, après que y sitôt. Si en la oración composada los tiempos son en futuro se puede fer servir la oposición futuro simple-futuro perfecto pa expresar l'orden temporal.
Après que vous aurez fait les examens, je les corrigerai.
La conchunción quand de las subordinadas de posterioridat va acompanyada de futuros d'indicativo diferents:
Quand tu auras fini, nous irons au cinema. Lors que l'avión aura décollé, tu pourras détacher votre ceinture.
Las locucions dès que y aussitôt que expresan una posterioridat immediata: Dès que tu auras fini, tu pourras partir.
La locución une fois que expresa una posterioritat respecto a lo momento de l'acción principal. La locución depuis que puede expresar esta clase de posterioridat amás de simultaneidat de durada. Une fois que tu y vas, il ne me faut pas y aller. Una vegada que tu i vas, no me i cal anar a yo.
Atras estructuras, formas y expresions Bi ha estructuras temporals de simultanidat que emplegan un cherundio que ha de tener lo mesmo subchecto que la proposición principal: En arrivant chez lui il se rendit compte qu'il avait perdu la clé.
Igual como en aragonés benasqués, se puede refirmar con l'adverbio tout indicando una acción en curso: Michèle Maheo-Le Coadic, Reine Mimran, Sylvie Poisson-Quinton: Grammaire expliquee du francais. Niveau intermediaire. Clé International, 2007. pp 286. Tout en soupant, je m'endormais. Tot sopant, m'anaba quedant dormida. No s'ha de confundir esta estructura con un atra de pareixida con función concesiva.
Referencias
Bibliografía Gramática francesa. Larousse Editorial, S.A, 2000. Jesús Cantera y Eugenio de Vicente: Gramática francesa. Editorial Cátedra, S.A., 1999. Jacky Girardet, Jean-Marie Cridlig: Panorama Plus 1 Méthode de français. Santillana-Clé International, 1996. Jacqueline Picoche y Jean-Claude Rolland: Dictionnaire étymologique du français. Dictionnaires Le Robert, 2009. ISBN 2849024244, 9782849024249. Ludivine Glaud, Yves Loiseau, Elise Merlet: Grammaire essentielle du françáis. B1. Les Éditions Didier, 2015. Maïa Grégoire, Odile Thiévenaz: Grammaire progressive du français. Clé International, 2002. Patrick Guédon, Sylvie Poisson-Quinton: La grammaire du français. Editions Maison des Langues, 2016. Michèle Maheo-Le Coadic, Reine Mimran, Sylvie Poisson-Quinton: Grammaire expliquee du francais. Niveau intermediaire. Clé International, 2007.
Categoría:Sintaxi d'o francés