La sierra de Caballos u sierra de los Caballos ye una aliniación montanyosa de lo Sistema Iberico con dirección NE-SW que fa parte de la unidat morfoestructural dita "Serranías de Sant Chust-Castellot" José Luis Peña Monné et al. : Geomorfología de la Provincia de Teruel. Instituto de Estudios Turolenses, 1984. pp 91-95.. Se troba en la part oriental de la provincia de Teruel entre las comarcas de Baixo Aragón y Mayestrato.
La superficie de la sierra de Caballos perteneixe a los termins municipals de Molinos, Berche, Alcorisa, Castellot y Seno.
Altarias Las altarias de la sierra de Caballos baixan dende un cantimplano a bels 1.000-1.100 m d'altaria dica una collada a 724 m (El Caballo) entre Alcorisa y Lo Mas de las Matas. Las cimas mes vistables son Tablada (1081 m), cerro Redondo (1014 m), Cantera d'el Lugar (968 m) y Fogonyán (969 m).
Toponimia L'oronimo sierra de Caballos u sierra de los Caballos presenta equivalents en atras zonas peninsulars que manimenos no s'interpretan a partir de l'animal Equus caballus constituindo un psedozoonimo toponimico.
Los toponimos y oronimos con caballo s'han interpretau en bel caso a partir de lo latín CAPUT VALLIS ("cabo de val"), visible en Cabeza del Caballo (Salamanca), Jairo Javier García Sánchez: Atlas toponímico de España. Editorial: Arco/Libros, S.L., 2007, p 158, p 194. con un homonimo en Águilas (Murcia).<ref name=LLAMAZARESMURCIA> Ángel Llamazares: Toponimia de Águilas: orónimos e hidrónimos. Anales de Filología Hispánica, Volumen 4, 1988-1989. pp 127-145.</ref>
Lo latín CAPĪTULOS, que ha dau en benasqués cabells por vía patrimonial, José Antonio Saura Rami: Elementos de fonética y morfosintaxis benasquesas. Gara d'Edizions, Institución Fernando el Católico, 2003 p 75. explica l'oronimo catalán serra de Cavalls a traviés de lo mozarabe kabalos (referindo-se a los "cerros"). COROMINES, Joan: Onomasticon Cataloniae O-Sai. Editor: Curial Edicions Catalanaes y Caixa d'Estalvis i de Pensions de Barcelona "La Caixa", 1997. p 152.
En l'Alto Aragón bi ha microtoponimos interpretaus a partir d'un derivau de CAPUT, CAPĬTIS diferent (*CAPĬTARIUM), que habría orichinau en aragonés la palabra capitero ("cabalto d'un campo"), y sería l'orichen de los microtoponimos Capitera en Chaca, Manuel Alvar: El habla del Campo de Jaca. Universidat de Salamanca, 1997. pp 140-142. Capiters en Sobremont y Os Capitiellos. Chesús Vázquez Obrador: Toponimia de Sobremonte (Uesca) VI: Particularidades del terreno. Anuario de estudios filológicos, ISSN 0210-8178, Vol. 17, 1994 , p. 177. Un atro microtoponimo altoaragonés posiblement relacionau con CAPUT, CAPĬTIS ye sierra Caballera.
L'arabe djabal ("mont") explica lo toponimo tautolochico Jabalcaballo de Chaén, en una evolución pareixida a la que ha dau los toponimos Cebolla y Pueyo de Cebolla.
En lo documento de donación d'Alcanyiz a la Orden de Calatrava bi ha una posible mención latinizada a esta sierra como serra de Molinos:
Hidrografía La versant nord-ueste desaugua enta lo río de Calanda, la versant sud-este lo fa enta lo río Guadalop.
Referencias
Bibliografía Eduardo Viñuales Cobos (coordinador): Red natural de Aragón. nº 3, Maestrazgo Prames, 2006. Eduardo Viñuales Cobos (coordinador): Red natural de Aragón. nº 15, Bajo Aragón Prames, 2007. José Luis Peña Monné et al. : Geomorfología de la Provincia de Teruel''. Instituto de Estudios Turolenses, 1984.
Caballos Caballos Caballos Caballos