O Paisache Protechiu d'a Sierra de Santo Domingo ye un paisache protechiu d'Aragón situau en o Prepireneu. Proteche a versant zaragozana d'a sierra homonima (que tamién s'estendilla por a provincia de Uesca), estando situau a o norte d'a comarca de Cinco Villas y ocupando parti d'os municipios de Biel, Longars y Luesia.
Fauna thumb|left|230px|Trencauesos O espacio protechito constituye un aria de niedificación pa o trencauesos (Gypaetus barbatus), especie emblematica pirenenca. Tamién ye un habitat optimo pa atras aus carnuceras como a voleta (Neophron percnopterus) y rapinyaderas como a milana (Milvus milvus). Os mamiferos i son representaus por herbivoros como chabalins (Sus scrofa), curzos comuns (Capreolus capreolus) y ciervos (Cervus elaphus); y taixudos (Meles meles), furons (Mustela Putorius), y fuinas de papo blanco (Martes foina) entre os carnivoros.
Flora thumb|left|230px|Pinars de repoblación A especie arboria mas común en a sierra ye o pin (Pinus), producto de repoblacions realizadas en o sieglo XX, encara que a moniquet va deixando paso a una densa masa forestal autoctona compuesta mas que mas por especies como caixicos (Quercus faginea), carrascas (Quercus ilex), y buixos (Buxus sempervierns); y en menor mida por especies como l'abetochas (Betula pendula) u a tremoleta (Populus tremula). Destacan as formacions de fabos (Fagus sylvatica), por a suya situación en a muga de l'aria de distribución d'a especie.
Puestos d'intrés cultural As localidaz de Biel, Luesia y Longars constituyen una bastida perfecta pa fer turismo rural. Antiparti d'as destacables valors paisachisticas y ecolochicas d'a sierra de Santo Domingo, o territorio que ocupan istos tres municipios guarda tamién puestos de gran intrés cultural, como os castiellos de Biel y Luesia, d'estilo romanico, o casco antigo de Longars, d'orichen medieval, u o Centro d'Interpretación d'o Romanico de Luesia.
Atras feguras de protección O paisache protechito se troba integrau en a europea Red Natura 2000, ya que en o suyo interior s'han declarau os Puestos d'Importancia Comunitaria (PIC) "Río Onsella" (con o codigo ES2430063), "Sierras de Santo Domingo y Caballera" (con o codigo ES2410064), "Río Arba de Luesia" (con o codigo ES2430065) y "Río Arba de Biel" (con o codigo ES2430066) Zona ZEPA de Sierras de Santo Domingo y Caballera y río Onsella. www.naturaspain.com; asinas como a Zona de Especial Protección pa las Aus (ZEPA) "Sierra de Santo Domingo y Caballera y río Onsella" (con o codigo ES0000287).
Referencias
Vinclos externos Red Natural d'Aragón. Paisache Protechiu d'a Sierra de Santo Domingo. Santo Domingo se convertirá en el primer paisaje protegido de Zaragoza. El Periódico de Aragón. 26 d'agosto de 2014.
Sierra de Santo Domingo Categoría:Zonas d'especial protección pa las aus d'Aragón Categoría:Biel Categoría:Luesia Categoría:Longars (Cinco Villas) Categoría:Sierra de Santo Domingo