A chudería de Borcha estió l'antigo barrio chudieu d'a ciudat de Borcha.
Descripción A fisionomía d'o barrio yera pareixida a la d'atras chuderías d'o reino como as de Ruesta, Exeya, Balbastro, Albarracín u Uncastiello. Se tracta d'un espacio zarrau, habendo referencias documentals d'o muro de la dita judaria que rodiaba a un conchunto de viviendas arroclando-se arredol d'una sinoga.
Se trobaba en o barrio d'o Cinto, en l'interior d'o castiello, y s'accedeba por a "puerta d'o Cierzo" (u "Portaza"). L'acceso a ista puerta se feba a traviés d'a carrera Mateo Sánchez, que en epoca medieval yera conoixida como "cuesta de Basenda". Manuel Gracia Rivas:Diccionario Biográfico de personas relacionadas con los 24 municipios del antiguo Partido Judicial de Borja, tomo I, Centro de Estudios Borjanos, , p.955 Os chudieus emplegaban manimenos preferentment l'acceso por a "costera de Sant Pero", que yera la puyada del castillo de la dita villa.
Historia Se sabe que a comunidat hebrea habitaba en o barrio d'o Cinto de Borcha dende a conquista d'a ciudat por Alifonso I d'Aragón en l'anyo 1119. Ya i hai documentación d'a sinoga en l'anyo 1279, encara que a suya fundación fue paralela a la de l'alchama, igual que succedió en atras ciudaz como Tarazona, Daroca, Exeya y Calatayú. Se facioron renovacions en o conchunto d'a chudería que rematoron en 1403 dimpués d'as invasions de Duguesclín en 1356, en o contexto d'a guerra d'os Dos Peros, y d'o conte de Foix en 1396
A chudería ahuespedaba o 6% d'a población de Borcha en 1294, que manimenos en o sieglo XV plegó a contar con 300 personas, ye decir, aproximadament o 15 % d'a población total de Borja en aquellas envueltas. Isidro Aguilera Aragón, M. Fernanda Blasco Sancho:Comarca del Campo de Borja, Deputación Cheneral d'Aragón, 2004, , p.143
Dimpués d'o decreto d'expulsión en 1492 a mayor parti d'o barrio d'a chudería pasó a la Corona que lo repobló con os mudéchars que dica alavez habitaban a clamada morería baixa. Asinas se documenta en o Libro Lucero que los mudéchars que moraban en la moraria baxa de la dicha ciudat s'heban de tresladar a morar en las casas vacuas que judios en el dicho Cinto quedaron, fasta ser el dicho Cinto todo poblado. O papa Aleixandre VI encargará a o bispe de Tarazona en l'anyo 1493 a supervisión d'o treslau y a conversión d'a sinoga en mesquita.
Referencias
Bibliografía Guía de las juderías de Aragón. Un apasionante recorrido por el Aragón judío. Miguel Ángel Motis Dolader. Guías Turísticas Prames.
Vinclos externos
Borcha Categoría:Historia de Borcha