thumb|300px|En Teruel fa muita fredor d'hibierno, por lo que ye común a cayida de nieu. 300px|thumb|Un conchelador saca la calor d'os alimentos y la forachita por dezaga. A fredor Silbia Garcés Lardiés,Francho Rodés Orquín:Un borguil de parolas.Bocabulario dialeutal escolar, Gubierno d'Aragón, 2006, , p.31 u fridorCon a variant frior (d'o latín frigĭdus) Francho Nagore Laín: Vocabulario de la Crónica de San Juan de la Peña (versión aragonesa, s. XIV), Universidat de Zaragoza, 2021, , p.248 ye en fisica l'ausencia de calor. No tien por tanto unidat de mesura particular, ya que lo que se puet mesurar, asinas como ixo a on que podemos observar fenomenos u emplegar tecnolochía, ye a calor. De feito, cuan parlamos d'enfriar u de dar fredo, de conchelar, refricherar, etc. lo que somos fendo realment ye sacar a calor. O fredo absoluto ye alavez l'ausencia total y absoluta de calor, un concepto ideyal que correspondería a os zero graus kelvin y que de momento no s'ha trobau que pueda ocurrir en dengún puesto de l'universo.

En biolochía y psicolochía parlamos de tener fredo, de climas fredos, etc. cuan nos referimos a temperaturas prou baixas pa que o cuerpo tienga lo que reconoixemos como sensación de fredo, con respuestas que pueden incluyir tremolons, arizons, etc. Y de calor cuan son prou altas pa que sintamos a sensación de calor, que puet provocar sudor y atras respuestas de protección. En plastica, as colors fredas son mas que mas a gama d'azuls, y tamién colors amanaus, como bels verdes y vrioletas. Istas colors gosan esprisar-nos culturalment fredor, pero tamién paz, calma, relaixamiento.

Unidaz de mida Se veiga l'articlo prencipal sobre as calorías A fredor ye a "no-calor" y enfriar ye sacar calor. No podemos mesurar a fredor, u a variación de fredor, sino a calor, y ixo se fa en chulios u en calorías. Una variación positiva de fredor ye una negativa, y d'o mesmo modulo, que de calor, y viceversa. Como en bella aria d'o conoiximiento y d'aplicación habríamos de tractar siempre con numeros y variacions negativas, por a propia comodidat, se i puet usar a frigoría, de simbolo (poco usau) fg, qué ye simplament una caloría cambeada de signo.

1 fg = -1 cal 1 fg = -4,184 J 1 kfg = -1.000 cal = -1 kcal 1 kfg = -4.184 J

Aplicacions En a industria se fan muitas investigacions y aplicacions d'iste fenomeno con fins productivas y pa la conservación d'as materias que son susceptibles d'alterar-se por a calor, como os alimentos. Se divide en tres brancas prencipals:

Refricheración: pa temperaturas superiors a zero graus Celsius. Conchelación: tecnicas pa adubir temperaturas inferiors a zero graus. Criochenia: pa conseguir temperaturas extremadament baixas. Climatización: pa conseguir una temperatura deseyada, que puet estar mas baixa u mas alta.

Notas

Referencias

Categoría:Meteorolochía Categoría:Termodinamica