Chanovas MIGUEL BALLESTÍN, Pascual, Toponimia Mayor de Aragón; Gara d'Edizions. Zaragoza, 2014. (oficialment Jánovas, en castellano) ye un lugar aragonés d'o municipio de Fiscal, en a provincia de Uesca y Comarca de Sobrarbe. Se tracta d'o zaguer nuclio de población en a Ribera de Fiscal conforme se baixa en seguindo lo río Ara. Dica 1972 fué a seu de l'Ayuntamiento d'o municipio conchunto dito «Albella-Jánovas», absorbito per Fiscal cuan tres d'os seis lugars que el forniban (Chanovas, La Velilla y La Cort) se quedoron expoblatos. Albella, Planiello y Sant Felices d'Ara, nuclios que tamién feban parte d'Albella-Jánovas, encara contan con población.
Chanovas se troba en un recuesto en a ripa sud d'o río Ara, a poquez metros d'a glera de lo dito río, en o punto a on que confluyen o barranco d'A Serrana u «de Chanovas» con o río Ara, d'antes que éste corra ta meter-se en a cerrada de Chanovas que no abandona dica amanar-se a o despoblato de Seso, 2,5 km en nort-oeste de Boltanya.
Per a suya posición, Chanovas ye o nuclio de menor altaria d'a Ribera de Fiscal, con 681 metros sobre lo nivel d'a mar, y per a suya proximidat en «A Cerrada» (o congosto que fan as parez d'o Baluport -garras meridionals d'o Monte Nabaín- con as leneras d'o Pico d'A Ferrera) que i encaixona o río Ara por bella coseta mas que un kilometro d'a suya lonchitut, tot d'antes que no s'arribe ta a valle de Boltanya, ye quiesto fer que Chanovas quedase marcato en a suya suerte como lo primer lugar que s'inundaría con o prochecto d'entibo d'o «Salto de Chanovas» a partir de 1951.
A Cerrada de Chanovas ye un puesto d'interés cheolochico singular en a comarca de Sobrarbe, y ye que fa parte d'o complexo anticlinal de Boltanya, de plegamientos cheomorfolochicos visibles de gran interés. O nombre d'o lugar, Chanovas, dimana d'o latín «IANUA» que gosa significar «puerta» u «dentrada», y fa referencia a la suya posición respective a La Cerrada, pus que ye Chanovas o primer lugar que s'alvira en sallindo de lo dito congosto. Seguntes Agustín Ubieto Arteta, a primer cita d'o toponimo ye de 1275, recullida en a suya obra Documentos de Sigena (en Textos Medievales, 32, Valencia, 1970), y en documenta tamién as variants «Janoas», «Januas» y «Ianuis». UBIETO ARTETA, Agustín: Toponimia aragonesa medieval (Valencia, 1972).
Prochecto d'entibo d'o Salto de Chanovas
En l'actualidat, o prochecto se troba desestimau, d'entre altras cosas per un informe d'impacto ambiental d'o Ministerio de Medio Ambient, que el declaró «no pertinente» en l'anyo 2001, MENJÓN RUIZ, Marisancho. Jánovas, víctimas de un pantano de papel. Pirineum Editorial. Chaca (Uesca), 2006. un fallo chudicial de l'Audiencia Nacional d'o 14 de marzo de 2003 que obligaba a la Confederación Hidrografica de l'Ebro a tramitar l'expedient de caducidat d'o prochecto d'entibo, y una sentencia de reversión d'os biens exoneratos (expropiatos y tamién compratos Jánovas, todos tienen derecho a la reversión. Dentrada d'o 17 de chuliol de 2008 en o blog ) a partir de 1951, d'alcuerdo con os preceptos d'a Lei d'Expropiación Forzosa vichent en Espanya, emitida en o zaguer trimestre de l'anyo 2008 La reversión de Jánovas comenzará el 10 de diciembre. Noticia de www.PirineoDigital.com, 28 d'octubre de 2008. ta recalcar-ne una anterior que ya s'heba emitida en l'anyo 1986, emparada en l'informe sobre iste tema de l'Advogacía de l'Estau de 1984.
En noviembre de 2015 o programa de televisión Salvados de Jordi Évole d'a cadena televisiva LaSexta adedicó un programa a la historia d'a expropiación y o suyo estau en ixa data.
Imáchens
Referencias
Vinclos externos
Pantano de Jánovas Travel Webshots
Categoría:Lugars de Fiscal Categoría:Localidaz d'a diocesi de Balbastro-Monzón en Sobrarbe