Ista ye una lista de sonius d'animals en aragonés. Lo sufixo basico pa nombrar los sonius animals ye -ido, que ha iu evolucionando ta -iu en los zaguers sieglos. Las formas terminadas en -ito corresponden a la fonetica de l'aragonés central, las formas palatalizadas en ll- a la d'o ribagorzano
Sonius de animals Especie Sonius Verbos Onomatopeya Multimedia Bombolón 120px bomboloneyo u bomboloneo bomboloniar Imachen:Hummel_bee.ogg Bubón 120px otuliuCon as variants otiliu, utiliu, botiliu y tuliu. u atuliuCon as variants autiliu y abutiliu. otularCon as variants tular, udular, uludar, otilar, utilar, botilar, butilar, esgatular, gotilar y aguatilar. u atularCon as variants autilar, abutilar. Imachen:Cape Eagle Owl (Bubo capensis) (W1CDR0001437 BD2).ogg Can 120px escanyuto, ladriu Mascaray Sin, Bienvenido: Vocabulario del habla de Campo (Ribagorza, Huesca). Xordica Editorial, 2014.Con as variants ladrito y lladriu., ladrizoCon a variant palatalizada lladrizo., nyadriu, nyadricCon a variant esnyadric. u nyapiuCon a variant nyapit. escanyutarCon a variant esganyutar y esganyitar., escachilar, esnyadrigar, escanuciarCon a variant escanyuciar., ladrarCon as variants lladrar y alladrar., nyadrir u nyapir guau guau, mou-mou, nyap-nyap, llau llau Rafel Vidaller (2001) "Onomatopeyas y atros sonius en aragonés", en Estudios y rechiras arredol d'a luenga aragonesa y a suya literatura. Autas d'a II Trobada (Uesca, 18-20 de noviembre de 1999) pp. 231-244. Instituto de Estudios Altoaragoneses - Publicazions d'o Consello d'a Fabla Aragonesa, rap, buabauCon a variant buababau. Imachen:Barking of a dog.ogg Caballo 120px renilloCon a variant renill., renilliuCon a variant renillito., renchiloCon a variant ronchilo. u renchiliu renillar u renchilarCon a variant ronchilar. Imachen:Wiehern.ogg Cuervo 120px cracriu cracrar cracrá Imachen:Common_Raven_(Corvus_corax)_(W1CDR0001449_BD6).ogg Gallina 120px escarcalloCon as variants escarquell y escarquello., escarcateyoCon a variant escarcateo., escacínCon a variant escasín . u carcareyoCon as variants carcareo, cascareo, carcareteo, carcarecheo, y carcaretío. escarcallarCon a variant escarquellar., escarcatiar, carcariarCon as variants cacariar, carcaratiar, cacartiar, cascariar, cacaraquiar, carcachear y carcaretiar., cocoliar, escacilar, escacinarCon a variant ribagorzana escasinar. u loquiarCon a variant palatalizada lloquiar. cloc-cloc "Elementos de lingüística contrastiva en aragonés. Estudio de algunas afinidades con gascón, catalán y otros romances". Javier Tomás Arias. Universitat de Barcelona Imachen:Hen announcing shes lain an egg.ogg Gallo 120px canto cantar coquericó, quiquiriquí, cacaricó Imachen:Rooster_crowing.ogg Gato 120px mauliuCon as variants miuliu y miauliu., megoliu, maulizoCon a variant mablizo. u miuloCon a variant miaulo. maularCon as variants magullar, mallar, miaular, maublar y mablar. u megolarCon as variants migolar, miolar y meolar. miu miu, meo meo, meu, miau miau, mau mau Imachen:Meow.ogg Gralla 120px gralliu grallar Imachen:Corvus frugilegus.ogg Lión 120px ruchiuCon a variant ruchito. ruchir Imachen:Lion raring-sound1TamilNadu178.ogg Lupo 120px otuliu u atuliu u ulut otular u atular u fer uluzCon a variant fer uluts. Imachen:Wolf howls.ogg Muixón 120px piulo u piulada piular u piubllar piu-piu Imachen:Alcalá de Henares (RPS 13-04-2024) canto de ruiseñor (Luscinia megarhynchos) en el Soto del Henares.wav Palomo 120px grolleyoCon as variants grolleo y grollío. grolliar Imachen:Wood_pigeon_call_128.ogg Pato 120px cuacuar cuacuar Imachen:Geese_Honking_(loud).ogg Rana 120px raniqueyoCon a variant raniqueo. u crobiu raniquiar u crobarCon a variant croar. rau-rau Imachen:Sonus naturalis - Soundscape XC142581.mp3 Uella 120px beliu Chabier Tomás Arias: El aragonés del Biello Sobrarbe. Instituto de Estudios Altoaragoneses. (1999), p. 189.Con a variant belito . u belec belar be Imachen:Sheep bleating.ogg Vaca 120px bramiu ARNAL PURROY, Mª Luisa, Diccionario del habla de la Baja Ribagorza Occidental -Huesca-; Institución «Fernando el Católico» + Gara d'Edizions. Zaragoza, 2003. BARCOS, Miguel Ánchel, El Aragonés Ansotano: estudio lingüístico de Ansó y Fago; Gara d'Edizions. Zaragoza, 2007. p. 185.Con as variants bramito, gramiu y gramito., bramadaCon a variant gramada., esbramecCon as variants esbramugo y esgramaco. u brutiu bramarCon a variant gramar., esbramegarCon as variants esbramugar, esgramucar, esgramacar, esgramaquiar y bramegar., buyar, bruitarCon as variants brutar y brudar. u fer brutius mu Imachen:Mudchute cow 1.ogg
Notas
Referencias
Se veiga tamién Lista d'onomatopeyas.
* Sonius d'animals