The Hobbit: The Desolation of Smaug (títol orichinal en anglés, estrenada en Aragón con o títol en castellano El hobbit: la desolación de Smaug) ye una cinta estausunidense de cine de fantasía de l'anyo 2013, dirichida por Peter Jackson y producida por Carolynne Cunningham, Zane Weiner, Fran Walsh y Peter Jackson con guión de Fran Walsh, Philippa Boyens, Peter Jackson y Guillermo del Toro, protagonizada por Ian McKellen, Martin Freeman, Richard Armitage, Benedict Cumberbatch, Evangeline Lilly, Lee Pace, Luke Evans, Ken Stott, James Nesbitt y Orlando Bloom.
Reparto Martin Freeman como Bilbo Baggins. Ian McKellen como Gandalf lo Griso. Richard Armitage como Thorin Oakenshield II. Ken Stott como Balin. Graham McTavish como Dwalin. Aidan Turner como Kíli. Dean O'Gorman como Fíli. Mark Hadlow como Dori. Jed Brophy como Nori. Adam Brown como Ori. John Callen como Óin. Peter Hambleton como Glóin. William Kircher como Bifur. James Nesbitt como Bofur. Stephen Hunter como Bombur. Cate Blanchett como Galadriel. Hugo Weaving como Elrond. Christopher Lee como Saruman lo Blanco. Sylvester McCoy como Radagast lo Pardo. Andy Serkis como Gollum. Manu Bennett como Azog. Conan Stevens como Bolg, fillo d'Azog. Bret McKenzie como Lindir. Jeffrey Thomas como Thrór. Stephen Ure como Fimbul. Michael Mizrahi como Thráin II. Benedict Cumberbatch como la voz d'o dragón Smaug y como lo nigromant. Evangeline Lilly como Tauriel. Luke Evans como Bard l'Arquero. Lee Pace como Thranduil. Stephen Fry como lo gubernaire d'Esgaroth. Orlando Bloom como Legolas.
Argumento A cinta prencipia con un flashback situau 12 meses antis d'a trama. Thorin "Escudo de Caixico", mientres un viache, s'alocha en o mesón "Lo Pony Blincador" de Bree, en a que s'achunta casualment con o mago Gandalf lo Griso. Gandalf le advierte que belún quiere veyer-lo muerto, y privar que recupere a suyo trono d'o reino d'Erebor. Thorin decide alavez formar una companyía pa viachar enta a Montanya Solitaria, encara que Gandalf le recomienda que leve con él un espullador. Doce meses dimpués en o piet d'as Montanyas Nubles, chusto dimpués d'os esdevenimientos d'a primera cinta, l'hobbit Bilbo Baggins, l'espullador d'a Companyía de Thorin, avisa a lo grupo de que a ramada d'orcos d'Azog contina en o suyo seguimiento, y que amás ha visto un onso enorme patrullando per os pueyos. Gandalf les diz que han d'arribar a una casa de fusta antis d'o fer-se de nueit u os orcos os aconseguirán. Precipitadament, Bilbo, Gandalf y os Nanos plegan a la cabana a tiempo de fuyir d'o furo onso que i heba visto Bilbo. Gandalf revela alavez que l'enorme animal ye o propietario d'a casa, y ye en realidat un cambia-piels clamau Beorn, que a vegadas ye hombre y atras onso. Beorn (en forma d'hombre) torna a l'atro'l día, y encara que no le fan goyo os nanos, decide aduyar-los ya que os orcos que os encorren rematoron con toz os d'a suya especie. Difuera, an os guerrers d'Azog cosiran, un mensachero orco s'achunta con éls decindo-le que o Nigromant quiere convocar l'Azog en Dol Guldur. Veyendo que ha d'ir, Azog deixa a lo suyo fillo Bolgo a lo cargo d'a exterminación de Thorin y companyía.
Prenendo ampraus os ponys de Beorn, a Companyía de Thorin plega a la dentrada d'a Selva Negra. Han de cruciar-la, ya que han d'arribar a la Montanya Solitaria antis d'o Día de Durin, y pa rodiar-la cal esbarrar-se cients de millas. A Gandalf le inquieta l'especie de malotía que ye atacando a selva, pus antis mas yera clamada a Gran Selva Verda y yera un puesto fermoso. En ixe inte, Gandalf recibe un mandato de Galadriel, que le pide ir a revisar as antigas fuesas d'os Nueu. Ixo obliga a Gandalf a albandonar o grupo y deseyar-les a millor suerte en o suyo viache, decindo pa tranquilizar a los nanos que se reunirá con éls en a Montanya. Con gran pesar, os Nanos encomenzan a travesía d'a Selva Negra. Caminan con cudiau de no perder o camín, pero rapidament cayen baixo as ilusions y encantamientos que pesan sobre a selva. Dimpués d'o que pareix estar una eternidat de viache, Bilbo decide puyar a un arbol pa fer un poder de veyer bella sinyal d'orientación per dencima de d'a masa forestal, pero en baixar, descubre que os nanos han desapareixiu, perdendo dimpués o sentiu. Con horror, en dispertar veye que unas Arainas Chigantas los han apresau. Manimenos, Bilbo aconsigue liberar-se con a suya espada y con l'aduya d'o suyo Aniello aconsigue tallar as tirarainas que apresan a los nanos, rematando con muitas arainas. De sopetons, en a fragor d'a batalla, una colla d'elfos amaneixen, capitaniaus per Legolas y Tauriel, que rechistran a los viachers y apresan a los nanos y los conducen enta una gran espelunga an reside o rei Thranduil d'a Selva. Toz son encletaus en celdas, fueras de Bilbo, que aconsigue fuyir gracias a que se fa invisible con o suyo Aniello.
Lo rei Thranduil, que sabe que Thorin ye l'hereu a lo trono d'o Rei Baixo la Montanya, le ofreix aduyar a recuperar Erebor a cambio de recibir bellas alfayas que furtó lo dragón. Thorin se niega rotundament perque no ixuplida que Thranduil no les aduyó cuan os Nanos estioron atacaus per Smaug. Isto encarranya a lo rei elfo, y ordena retener a los nanos indefinidament. Entremistanto, abaixo en as celdas, Kíli, a qui le fa goyo Tauriel, la entretiene con as suyas historias mientres amonta guardia, coseta que fa que ella tamién empecipie a sentir-se atraita per o choven nano. Lo tiempo pasa y Thorin prencipia a desasperar-se cuan Bilbo amaneix d'as uambras difuera d'a suya celda (sacando-se l'Aniello), amostrando que ha sacau as claus d'as celdas a lo garcholero elfo, que ha bebiu un vin muit rezio. Bilbo libera a toz os suyos companyers y les conduz a lo zillero d'o castiello, an les ordena ficar-se a toz en un tonel. Os nanos protestan, pero acceden finalment en sentir que os elfos han detectau a suya fuga. Bilbo acciona un ceprén que ubre una talladera y él y trece tonels con nanos cayen a una corrient subterrania que comunica con o Río d'a Selva.
Luego salen a l'exterior, pero o goyo dura poco cuan os elfos zarran unas talladeras en o río y pa encaramullo, a colla d'orcos comandada per Bolgo irrumpe atacando a elfos y nanos per igual. Dende ixe inte, tien una frenetica batalla a tres bandos en a cual os nanos se desfienden como pueden y a corrient os arrociega. Finalment, cuan se meten muito mas abaixo d'o Río d'a Selva nomás bi ha un feriu, Kíli, que ha recibiu una sayeta orca en a garra pero diz trobar-se bien. Entremistanto, en o palacio de Thranduil, o rei elfo, o suyo fillo Legolas y Tauriel se troban interrogando a uno d'os orcos que han atacau. L'orco responde de forma somarda, y les diz que a lo mas choven d'os Nanos de Thorin (Kíli) le han clavau una Sayeta de Morgul que lo matará per adintro china-chana, declarando amás de que os Elfos d'a Selva no pueden fer cosa contra l'Amo a qui sirve. En un ataque de furia, Thranduil escapeza a l'orco y ordena trancar totas as puertas de palacio, ya que intuye que l'Amo d'os orcos puede estar o Sinyor Fosco. Tauriel, manimenos, fa caso omiso de l'orden de Thranduil y fuye en busca d'os nanos, ya que sabe que Kíli va a morir si no se fa cosa.
Mientres Thorin y Companyía descansan en un recodo d'o río, un hombre arquero clamau Bardo les sale a la trobada. Os nanos le dicen que son simples mercaders, y encara que Bardo no remata de fiar-se d'éls, accepta as monedas que os nanos le ofreixen si os leva en secreto a Esgaroth, a Ciudat d'o Laco, a zaguera aturada que o grupo tien prevista antis d'arribar a la Montanya Solitaria. Tot y con as temors d'os nanos, Bardo no les traiciona y, navegando per o Laco Largo, les traye a la ciudat, que ye de feito an se troba a suya casa. Encara que son vistos per cualques vecins, Bardo les paga pa que faigan a vista ciega. Os nanos s'alochan asinas pus en casa de Bardo, en companyía d'o suyo fillo Bain y as suyas fillas Sigrid y Tilda. Mientres, Gandalf plega a las remotas fuesas an chacen os nueu Nazgûl, y con temor, descubre que se troban vuedas: bella cosa os ha dispertau. Lo mago convoca a Radagast y le pide que leve un mensache a la dama Galadriel, avisando-la de l'escubrimiento. Gandalf, despedindo-se d'o despistau mago pardo, parti enta Dol Guldur pa investigar mas sobre qué tipo d'enemigo ye o Nigromant y porqué toz os orcos s'endrezan enta a viella fortaleza. Sabe que ha de reunir-se con Bilbo, Thorin y os Nanos, pero un recosiro lo fa continar en a suya investigación.
Tot y con os esforzos de Bardo pa mantener a los nanos de Thorin en secreto, a voz corre en a Ciudat d'o Laco y os habitants prencipian a creyer en a profezia que o Rei Baixo la Montanya tornaría y trayería grans riquezas a la ciudat. Tals historias de grandeza no fan cosa goyo a lo Gubernador d'Esgaroth, qui considera a Bardo como un conspirador pa sacar-le lo puesto. Finalment, una colla de soldaus atrapa a los nanos dimpués de cosirar a casa de Bardo, y son conducius a la plaza prencipal. Astí, Thorin conta os suyos propositos de reconquerir a Montanya Solitaria y matar a lo dragón Smaug, coseta que causa vitorios d'os lugarencos y que tamién fa goyo a lo Gubernador gracias a la oportunidat de recuperar l'immenso tresoro d'Erebor. Bardo advierte de que si dispiertan a lo dragón destruyirá a ciudat y no deixará a dengún vivo, pero as suyas opinions son tasament sentidas. Dende ixe inte, Thorin, Bilbo y a resta de nanos son tractaus con gran honor. Finalment, plega o Día de Durin y os nanos han de partir pa poder trobar a tiempo la puerta secreta d'a Montanya. Thorin ordena a Kíli, que ha empiorau per a suya ferida, que se quede en a ciudat. Óin, Fíli y Bofur tamién se quedan pa fer un poder de curar-lo. Con isto, Thorin y a suya disminuyida companyía parten enta la Montanya.
Thorin y Companyía plegan a lo fin a lo piet d'a Montanya Solitaria, que s'alza menazadora, nevada, y aparentment silenciosa. Lo paisache ye triste y malinconico, se troban en a Desolación de Smaug. En un costau, a companyía contempla as ruinas de Dale, una rica ciudat que comerciaba con Erebor que tamién estió destruyida per o dragón. Bilbo avisa a Thorin que Gandalf iba a asperar-les en o mirador d'ixa ciudat esmolinada, pero no lo veyen per garra puesto. Un Thorin mas fredo d'o normal insta a lo grupo a aprezisar-se, y a trobar o camín a la puerta secreta. Ye Bilbo qui finalment troba a senda, y escalando-la, plegan a una especie de branquil an seguntes o Mapa de Thrór se troba a dentrada secreta a la montanya. Como se diz en él, Thorin fa un poder pa trobar bella zarralla an a luz ponient d'o sol caye sobre a paret, pero caye la nueit y no ocurre cosa. Desasperaus, os nanos se disposan a tornar cuan Bilbo troba a respuesta a la devineta en descubrir que a zaguera luz d'o día no yera la d'a puesta de sol, sino la d'a luna. Una puerta amagada s'ubre y, marabillaus, os nanos penetran en o suyo interior, emocionaus per haber plegau per fin a lo reino d'Erebor.
Pero agora toca lo mas dificil, dentrar en as estancias interiors d'a Montanya, bella cosa mica encorachadora a causa que los nanos no saben lo que pueden trobar allí. Finalment o trigau pa ir ye Bilbo, l'espullador, a qui Thorin ordena trobar a Piedra de l'Arca, a mas polida d'as pietras preciosas d'a Montanya. Balin, qui s'ha encarinyau con l'hobbit, le acompanya mientres un buen treito per os antigos túnels y le deseya a millor suerte en arribar a la puerta d'a Sala Central. En a Ciudat d'o Laco, entremistanto, a ramada d'orcos de Bolgo invade a población en busca de Thorin. O suyo ataque ye neutralizau per Tauriel y Legolas, que s'ha uniu a ella en creyer as parolas de Tauriel sobre o retorno de l'Enemigo. Un chinete orco, manimenos, aconsigue fuyir per uno d'os puents d'a ciudat, indo a Dol Guldur pa comunicar a l'Amo que Thorin ya ye en a Montanya Solitaria.