L'arizón común u arizón d'Europa Rafel Vidaller Tricas: Lista patrón d'os nombres d'os mamifers terrestres ibericos en aragonés (I), en Fuellas, num. 249, Consello d'a Fabla Aragonesa, 2019, ISSN 1132-8452, pp. 10-15. ( (Linné, 1758) Linnaeus. 1758. Naturae per regna tria naturæ, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis, Tomus I. Editio decima, reformata. Holmiæ: impensis direct. Laurentii Salvii. i–ii, 1–824 pp) ye una especie de mamifero insectivoro d'a orden d'os Eulipotyphla y familia Erinaceidae que tien tot o suyo cuerpo, con excepción d'a suya tripera, recubierto de pugas.
L'arizón común ye nativo d'Europa dende a peninsula iberica y Italia enta lo norte dica Escandinavia y enta l'ueste dica as Islas Britanicas. S. Harris y D.W. Yalden: Mammals of the British Isles: Handbook, 4enaz edición. The Mammal Society, Southampton, 2008. Ye una especie por un regular comunament y ampla distribuyida que puede sobrevivir en una ampla gama de tipos d'habitats.
L'arizón común tien color parda con a mayor parti d'o suyo cuerpo cubierto per dica 6.000 pugas pardas y blancas. P.A. Morris: The New Hedgehog Book. Whittet Books, Londres, 2006. A longaria d'o tozuelo y o cuerpo ye de ~ 160 mm en l'esbezo, y aumenta dica 260 mm u mas en adultos grans. Tien una coda extremadament curta, tipicament de 20 a 30 mm. S. Harris y D.W. Yalden: Mammals of the British Isles, Handbook, 4ena edición, 2008. Mammal Society, Southampton. pp.241-249. Lo peso augmenta d'arredol de 120 g en l'esbezo dica mas de 1.100 g en a edat adulta. Lo peso maximo rechistrau ye de 2.000 g, encara que poquez especímens silvestres superan os 1.600 g mesmo d'agüerro. Lo peso d'os adultos de verano ye tipicament bella cosa menor que d'agüerro, con un promeyo d'arredol de 800 g y pesos adultos comunament tan baixos como 500 g. C.R. Dickman: Age-related dietary change in European hedgehog, Erinaceus europaeus, en Journal of Zoology, 215: 1–14, 1088. Os masclos tienden a estar un mica mas grans que as fembras, pero as diferencias sexuals en o peso corporal se veyen eclipsadas per una grandiza variación estacional.
Relación con os humans Ye una especie muit conoixida y favorita en os chardins europeus, tanto per a suya apariencia entranyable como per a suya alimentación ommnivora y preferencia per minchar una gran variedat d'insectos que pueden convertir-se en plagas d'o chardín. Puet plegar a estar una especie semidomestica.
En l'antiga Roma se criaban en cautividat, por a suya apreciada carne en ixa epoca, tamién por a suya piel y as pugas con as cuals feban cardas pa cardar la lana
Referencias
Vinclos externos
Categoría:Fauna d'Europa Categoría:Fauna d'os Pireneus Categoría:Taxons nombraus por Carl Linnaeus