Iste articlo ye sobre lo lulo comestible dito kiwi de cuantas especies d'o chenero Actinidia orichinarias de China. Ta l'au se veiga Apteryx.
thumb|300px|Kiwi. miniaturadeimagen|300px|'Red Passion'.
O kiwi ye lo lulo comestible de cuantas especies d'enredaderas lenyosas d'o chenero Actinidia.
Os kiwis gosan proceder d'Actinidia deliciosa, encara que tamién pueden creixer d'Actinidia chinensis, u d'hibridos entre A. deliciosa y atras plantas d'Actinidia.
O kiwi ye orichinario d'o centro y este de China. A primera descripción rechistrada d'o kiwi data d'o sieglo XII mientres a dinastía Song. Ward, C; Courtney, D (2013). Kiwifruit: taking its place in the global fruit bowl. Advances in Food and Nutrition Research. Vol. 68. pp. 1–14. doi:10.1016/B978-0-12-394294-4.00001-8. ISBN 9780123942944. En primerías d'o sieglo XX, o cautivo de kiwi s'extendió dende China dica Nueva Zelanda, an se producioron as primeras plantacions comercials. A fruita se fació popular entre os militars britanicos y estatounitenses estacionaus en Nueva Zelanda mientres a Segunda Guerra Mundial, y dimpués s'exportó comunament, primero ta Gran Bretanya y dimpués ta California en o decenio de 1960.
En 2020 se producioron 4.407.407 toneladas de kiwi (totas as variedaz) en tot o mundo. A Republica Popular de China representó mas d'a metat d'a cullita mundial total. Europa produció 952.890 toneladas en o mesmo periodo. Os mayors productors estioron Italia, Grecia y Francia.
+ Os mayors productors de kiwi (2020) Crops > Kiwifruit en fao.org Puesto País Cantidat(en toneladas) 1 China 2.230.065 2 Nueva Zelanda 624.940 3 Italia 521.530 4 Grecia 307.440 5 Irán 289.608 Resta de países 433.824
Referencias
Categoría:Fruitos