thumb|right|300px|Dos manzanas d'a variedat Fuji. thumb|300px|Una manzana.
A manzana u mazana (en benasqués tamién poma) ye a fruita caracteristica d'os árbols d'o chenero Malus, en a familia d'as rosacias. A especie d'a on s'obtiene a mayoría de manzanas ta consumo ye Malus domestica, conoixida como manzanera domestica.
Fitonimia En Aragón, a parola mas extendida ta nombrar a ista fruita ye «manzana». Se troba con iste nombre en a mayoría de a cheografía aragonesa, tanto en os lugars a on que en l'actualidat se fabla castellano como a on que se fa marchar l'aragonés.
«Manzana» ye una forma evolucionada a partir de «mazana», unatra forma mas arcaica que dimana d'o latín <(MALA) MATTIANA Voz «Manzana» en a edición en linia de o Diccionario de la Real Academia Española; consultau o 2 de mayo de 2012, una denominación que en l'idioma antipasau de l'aragonés designaba a una variedat concreta d'ista fruita. Os derivaus de <MATTIANA, como manzana y mazana, son comuns en o grupo evolutivo iberorromanico y tanto la una como l'atra s'han documentau en diferents estadios historicos de as diferents luengas d'iste grupo, como l'aragonés, o castellano y l'asturleyonés. A predominancia de derivaus de <MATTIANA ye cohesiva en o grupo iberorromanico, y se contraposa a la tendencia de belatros grupos evolutivos a dintro d'as luengas romances, como l'occitanorromanico (idiomas catalán y occitano) y o galorromanico (francés), por atras radices etimolochicas sinonimas que ofreixeba o latín, como <POMU(M).
A forma «mazana», a diferencia d'o castellano, en aragonés sí que nos ha gosau arribar a la fabla viva actual ANDOLZ CANELA, Rafael, Diccionario Aragonés, Aragonés-Castellano Castellano-Aragonés (5ena ed.); Mira Editores. Zaragoza 2004. , anque de forma puntual y sin estar a forma predominant como cualques autors han quiesto mostrar, puet estar que ta aparentar una diferencia con o castellano que no ye tal. Se documenta en localidaz en o extremo nort-occidental de a Chacetania, como Echo VIDALLER TRICAS, Rafel, Libro de As Matas y Os Animals; Dizionario aragonés d'espezies animals y bechetals; Edicions Val d'Onsera. Zaragoza 2004. ., Ciresa y Embún (en a val d'Echo) y Ansó (val d'Ansó), pero tamién en Biescas (val de Tena, Alto Galligo) y en Torla (val de Broto, Sobrarbe). En a resta d'o territorio, pareix que a sola parola conoixida ye «manzana».
En a val de Benás ye a sola parte d'o dominio lingüistico de l'aragonés a on que se documenta una forma derivada de o latín <POMU(M), anque ye de notar-se que este fitonimo podría estar un catalanismo lexico. O naturalista y lexicografo Rafel Vidaller documenta «poma» en Benás, en Sant Feliu de Veri, Castilló de Sos y en Vilanova. Manimenos, no s'ha de pensar que sia a sola parola que s'emplega en a dita val ta nombrar a ista fruita, pus o mesmo autor documenta, en o mesmo lugar de Sant Feliu, a forma «manzana» pronunciada, ixo sí, a las modas benasquesas: /man'sana/, como "mansana".
Manzanyón A forma diminutiva de manzana que s'emplega ta nombrar as manzanas chicorronas u inmaduras ye «manzanyón». Vidaller l'ha documentau aplicada a la manzana de Malus sylvestris, a manzanera borde u montesina, común en cuasi toda Europa, que ye mas menudeta que a d'as manzaneras domesticas encara cuan ye madura.
Imáchens
Referencias
Se veiga tamién Pomo (botanica). Pyrus. Pera.
Vinclos externos
Categoría:Fruitas Categoría:Fitonimia Categoría:Fruitos d'agüerro