O monesterio de Nuestra Sinyora d'a Gloria de Casbas ye un monesterio aragonés actualment desacralizau que se troba en o municipio de Casbas de Uesca, en a comarca d'a Plana de Uesca y provincia de Uesca. Se troba ubicau en territorio administrativament perteneixent (dende lo punto d'anvista d'a Ilesia Catolica) de l'arcipestrau de Semontano-Sobrarbe en a diocesi de Uesca y l'archidiocesi de Zaragoza, encara que en estar desacralizau realment en l'actualidat no bi ha garra pendencia elesiastica.
O monesterio se debantó a finals d'o sieglo XII (en 1173) en estilo romanico a iniciativa d'Oria de Pallars, la muller d'Arnau Mir de Pallars Chusán, conte de Pallars Chusán y Ribagorza, pendendo incialment d'a Orden de Cistels como monesterio femenín. Oria perteneixeba a lo linache de los Entenza y cuan morió su fillo lo conte Remón VI de Pallars Chusán se retiró con a suya nieta enta lo monesterio de Casbas, a on en l'anyo 1178 dictó lo suyo testamento.
Muit enviellau o conchunto mientres o sieglo XVI, o monesterio conserva la suya ilesia monastica, construyida mientres o sieglo XIII, tamién en estilo romanico.
Dica l'anyo 2004 en o monesterio encara residiba una comunidat de monchas, pero actualment o conchunto monastico ye propiedat d'a empresa Monasterio de Casbas, S.L. que en marzo de 2024 anunció plans ta debantar-ie un hotel con 42 habitacions. Mariano García: El monasterio de Casbas tendrá un hotel de tres estrellas y 42 habitaciones, en Heraldo de Aragón, 14 de marzo de 2024.
Una d'as abadesas d'o monesterio de Nuestra Sinyora d'a Gloria de Casbas estió Ana Abarca de Bolea, autora de poesía en aragonés semontanés y que i morió arredol de 1685. En a suya honor dende l'anyo 2022 o monesterio aculle un Centro d'Interpretación de l'Aragonés, El Monasterio de Casbas arranca como Centro de Interpretación del Aragonés, en Heraldo de Aragón, 2 de chulio de 2022.
O monesterio de Nuestra Sinyora d'a Gloria de Casbas fue declarau Molimento Nacional, figura legal hue substituyida por a de Bien d'Intrés Cultural.
Historia O monesterio de Nuestra Sinyora d'a Gloria de Casbas ye un monesterio femenín fundau o 15 de marzo de 1173 Lourdes Ascaso Sarvisé: El Monasterio Cisterciense de Santa María de Casbas (1173-1350), Colección de Estudios Altoaragoneses, num. 5, Instituto de Estudios Altoaragoneses, Uesca, 1986. (.pdf). por iniciativa d'Oria de Pallars, la muller d'Arnau Mir de Pallars Chusán, conte de Pallars Chusán y Ribagorza, y contando tamién con o refirme d'Esteban de Sant Martín, qui en ixas envuentas yera lo bispe de Uesca, y que d'antes mas heba estau abat d'o monesterio de Poblet. Monasterio de Santa María de Casbas, en monestirs.cat.
O patrimonio monastico creixió con succesivas donacions, destacando-ne as ilesias y las suyas rendas de Casbas, Labata y Torres d'Alcanadre, amás d'heredadas en Peralta d'Alcofeya y bellas atras localidaz. O rei Alifonso II li concedió tamién os dreitos de sinyoría temporal y con ixo la potestat ta nombrar os alcaldes d'os lugars que en pendeban: Casbas, Labata, Sieso, Biarche, Vaso, Bandaliés, Torres d'Alcanadre y Peralta d'Alcofeya. Damián Peñart: Cierre del monasterio de Casbas, en o Diario del Alto Aragón, 26 de mayo de 2014.
En 1196 por a bula papal Prudentibus virginibus de Celestino III o monesterio quedó adscritó a la orden cisterciense de Sant Benedet (convertendo-se asinas en un monesterio dependient de l'abadía de Morimond), desvinclando-se asinas d'a diocesi de Uesca, en confirmando amás as suyas propiedaz. Bien luego, en 1208 se consagró la suya ilesia monastica.
O periodo de maximo esplendor correspon a los sieglos XVI y XVII, cuan se i facioron cuantas ampliacions y reformas, Jaime Cobreros Aguirre: Las rutas del románico en España. Volumen II: Aragón, Cataluña, Navarra, País Vasco y La Rioja, Grupo Anaya, S.A., Madrit, 2004, 1era edición, , p202-203. en destacando las feitas por l'abadesa Loisa de Laporta. Casbas de Huesca, en a Gran Enciclopedia Aragonesa.
Tanimientres, con a desamortización de Mendizábal o monesterio perdió la mayor part d'as suyas propiedaz y con a Guerra Civil espanyola s'accentuó la destrucción d'o suyo patrimonio artistico y documental.
O 16 de noviembre de 1979 se declaró lo monesterio Molimento Nacional, y lo 16 de febrero de 2004 lo declaroron Bien d'Intrés Cultural. Tanimientres ixe mesmo anyo l'albandonó la comunidat de relichiosas y se vendió a una entidat privada, la Fundación Progea.
Abadesas Abadesa Abadiau Isabel Marzo de 1773 - chulio de 1182 Catalana 1187 - 1204 Catarina d'Erill 1205 - aprox. 1230 Sancha de Lizana aprox. 1235 - aprox. 1240 Sancha Guillén aprox. 1256 - aprox. 1259 Agnés de Ribas aprox. 1259 - aprox. 1280 Urraca de Huerta aprox. 1284 - aprox. 1295 Elvira Sánchez d'Antillón aprox. 1295 - aprox. 1331 Tresa Gombalt d'Entenza Noviembre de 1331 - 1350 Catarina Loys 1502 - 1522 Cheronima Sangüesa 1579 - 1580 Beatriz Cerdán de Escatrón y Heredia 1606 - 1609 Cheronima d'Azlor 1609 - 1615 Mariana Fajardo y PérezEstió la zaguera d'as abadesas perpetuas. 1624 - 1634 Loisa Laporta 1652 - 1656 Loisa Laporta 1660 - 1664 Anchela Laporta 1668 - 1672 Ana Abarca de Bolea 1672 - 1676 María Teresa Abarca de Bolea y Castro 1729 - 1734 María Teresa Abarca de Bolea y Castro 1737 - 1741 Cecilia Aguirre y Climent 1778 - 1782
Descripción Ilesia monastica A planta d'a ilesia ye de cruz latina con tres absides semicirculars, con crucero y la suya nau central se troba cubierta con voveda de canyón sobre imposta, con os suyos correspondients arcos torals. A cupula octogonal sobre lo crucero s'atribui a l'abadesa Jerónima de Azlor.
Frontera prencipal En a frontera sud d'o templo se troba la suya dentrada, con un timpano con crismón y enmarcando lo vuedo d'a puerta, en arco de meyo punto y abocinau, once arquivoltas. As arquivoltas descansan sobre nueu pars de capitels lisos sin fust ni basa.
Claustro y sala capitular A lo claustro se i dentra a traviés d'una puerta con arco ochival, estando cubierta la puerta por un atrio sustentau sobre columnas; lo conchunto ye en estilo gotico, construyiu mientres os sieglos XIV-XV.
En a suya sala capitular, tamién construyida en estilo gotico, se i conservan as lapidas sepulcrals en alabastro de dos d'as suyas abadesas, todas dos d'o sieglo XIV: Cheronima d'Azlor y Catarina de Loys.
O refitorio y la puerta de dentrada a lo primitivo palacio abacial son tamién goticos. Se i conserva tamién parte d'o sillerío d'o suyo coro, realizau en 1516 por o escultor Juan Bierto.
Muit enamplau mientres os sieglos XVII y XVIII, poseyeba tamién una muralla d'a cual en quedan vestichios a lo piet d'a suya torre de l'homenache, d'orichen medieval encara que esviellada en iste periodo en estilo barroco. Tamién a los suyos piez se i troba l'antiga garchola, vestichio d'os tiempos en que lo monesterio teneba lo poder temporal sobre bels lugars d'o suyo arredol.
Interior Mientres a Guerra Civil espanyola lo monesterio perdió una part important d'os suyos biens muebles, incluyindo-ie l'aixovar de biens liturchicos y una pieza en fusta de Nuestra Sinyora d'a Gloria en estilo romanico d'o sieglo XIII. Tanimientres, encara se i conservan dos cuadros d'o sieglo XVI en l'altar mayor, un d'éls en representando a sant Bernal de Claraval y l'atro, una representación de Nuestra Sinyora con o Nino.
D'atra man, en o Museu Nacional d'Arte de Catalunya, en Barcelona, se i conserva un retaulo adedicau a santa Ursola, d'alto u baixo l'anyo 1300, procedet d'iste monesterio.
Protección legal O 16 de noviembre de 1979 se declaró lo monesterio de Nuestra Sinyora d'a Gloria de Casbas como Molimento Nacional, y lo 16 de febrero de 2004 lo declaroron Bien d'Intrés Cultural, poseyendo asinas a protección legal atorgada a ixa calificación.
Galería
Referencias
Vinclos externos
Categoría:Arquitectura gotica en Aragón Categoría:Arquitectura romanica en Aragón Categoría:Historia d'Aragón Casbas Casbas Casbas Categoría:Molimentos de Casbas de Uesca